Mục lục bài viết
Cầm điện thoại nghiêng sang một bên, không ít người nhận thấy màu sắc trên màn hình đổi tông, ám xanh hoặc ám vàng so với khi nhìn thẳng. Hiện tượng lệch màu theo góc nhìn tồn tại trên cả OLED lẫn LCD, nhưng nguyên nhân vật lý và mức độ nghiêm trọng ở hai loại tấm nền không giống nhau.
LCD lệch màu vì tinh thể lỏng không đóng đều ở mọi góc
Trên LCD, mức xám mỗi điểm ảnh được tạo ra bằng góc xoay của phân tử tinh thể lỏng để kiểm soát lượng ánh sáng đèn nền đi qua. Khi nhìn thẳng, ánh sáng đi qua đúng theo tính toán của góc xoay đó. Khi nhìn nghiêng, ánh sáng đi qua lớp tinh thể lỏng theo quỹ đạo chéo, gặp các phân tử ở trạng thái xoay khác thiết kế ban đầu, khiến lượng ánh sáng lọt qua sai lệch so với mức xám mong muốn. Tấm nền IPS được thiết kế để giảm sai lệch này so với TN, nhưng không loại bỏ hoàn toàn.
OLED lệch màu vì cấu trúc khoang cộng hưởng quang học
OLED tự phát sáng nên không gặp vấn đề ánh sáng nền đi lệch quỹ đạo như LCD, nhưng lại có nguồn lệch màu khác từ cấu trúc microcavity, tức khoang cộng hưởng quang học thiết kế trong từng điểm ảnh để tăng độ sáng và độ tinh khiết màu khi nhìn thẳng. Cấu trúc này gồm nhiều lớp phản xạ bán phần xếp chồng, khiến bước sóng ánh sáng thoát ra phụ thuộc vào góc phát xạ. Khi nhìn nghiêng, bước sóng chiếm ưu thế dịch chuyển, tạo hiện tượng ám màu thường thấy rõ nhất ở vùng trắng chuyển sang ám xanh hoặc tím nhạt.
Vì sao mức độ lệch màu khác nhau giữa các mẫu máy cùng dùng OLED
Số lớp và độ dày của khoang cộng hưởng quang học không cố định mà do từng nhà sản xuất tấm nền tối ưu riêng, kèm lớp phủ chống phản xạ và cấu trúc phân cực tích hợp cũng góp phần bù trừ một phần lệch màu. Vì vậy hai điện thoại cùng dùng OLED nhưng khác nhà cung cấp có thể cho mức độ ám màu khi nhìn nghiêng rất khác nhau, dù cùng công nghệ nền tảng.
Hiểu nhầm thường gặp
“Màn hình OLED tự phát sáng nên không bao giờ bị lệch màu theo góc nhìn” là suy nghĩ sai. Đặc tính tự phát sáng chỉ giúp OLED tránh lỗi lệch màu do ánh sáng nền đi lệch quỹ đạo như trên LCD, chứ không loại bỏ hiện tượng lệch màu sinh ra từ chính cấu trúc quang học nhiều lớp bên trong mỗi điểm ảnh OLED.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Công nghệ tấm nền màn hình: tổng hợp bài viết. Xem thêm Dải màu DCI-P3 và độ chính xác màu: ảnh hưởng thực tế khi xem ảnh, video.
