Mục lục bài viết
Bật chế độ duyệt web riêng tư trên điện thoại khiến nhiều người tin rằng mình đã ẩn danh hoàn toàn trước các trang web. Thực tế, chế độ này chỉ xử lý phần lịch sử và cookie lưu trên máy, còn cơ chế theo dõi phía máy chủ dựa trên fingerprinting hoặc cookie bên thứ ba vẫn hoạt động trong nhiều trường hợp.
Chế độ riêng tư thực sự làm gì và không làm gì
Khi mở tab riêng tư trên Safari hay Chrome di động, trình duyệt tạo một phiên cô lập: không lưu lịch sử, không lưu cookie sau khi đóng tab, không lưu dữ liệu form đã điền. Nhưng trong lúc phiên đó đang mở, trang web vẫn có thể đặt cookie, đọc địa chỉ IP, và thu thập đặc điểm trình duyệt để dựng fingerprinting như bình thường. Chế độ riêng tư bảo vệ bạn khỏi người dùng chung thiết bị xem lại lịch sử, chứ không bảo vệ khỏi chính trang web đang theo dõi tại thời điểm truy cập.
Cookie bên thứ ba trên di động đang bị siết dần nhưng chưa biến mất
Safari trên iOS đã chặn cookie bên thứ ba mặc định từ nhiều năm nhờ Intelligent Tracking Prevention, giới hạn thời gian sống của cookie theo dõi xuống rất ngắn. Chrome trên Android dự kiến loại bỏ cookie bên thứ ba nhưng lộ trình bị trì hoãn nhiều lần, nghĩa là trên phần lớn máy Android dùng Chrome mặc định, cookie này vẫn hoạt động gần như đầy đủ.
Vì sao chặn cookie không chặn được fingerprinting
Cookie là dữ liệu lưu trên máy, có thể xoá hoặc chặn bằng cài đặt trình duyệt. Fingerprinting hoạt động ngược lại: trang web chủ động đọc các đặc điểm mà trình duyệt buộc phải tiết lộ để hiển thị đúng nội dung, như kích thước màn hình, danh sách font, phiên bản hệ điều hành, rồi tổng hợp thành chữ ký nhận diện mà không cần lưu gì trên máy. Vì không có gì để xoá, công cụ chặn cookie truyền thống không tác dụng với fingerprinting.
Trình duyệt nào trên di động chống theo dõi tốt hơn
Ngoài trình duyệt mặc định, một số trình duyệt tập trung quyền riêng tư dùng chiến lược “làm nhiễu” hoặc chuẩn hoá đặc điểm nhận diện, báo cùng thông số màn hình và font cho mọi trang web bất kể máy thật ra sao, khiến fingerprinting kém chính xác. Các trình duyệt này thường kèm bộ chặn quảng cáo và trình theo dõi tích hợp, hoạt động ở tầng mạng trước khi trang web kịp tải script theo dõi.
Kết hợp nhiều lớp bảo vệ thay vì chỉ dựa vào một chế độ
Vì không công cụ đơn lẻ nào chặn được toàn bộ hình thức theo dõi, cách tiếp cận thực tế là kết hợp nhiều lớp: dùng chế độ riêng tư cho tra cứu không muốn lưu lịch sử, bật chặn cookie bên thứ ba trong cài đặt trình duyệt, cân nhắc trình duyệt chống fingerprinting cho hoạt động nhạy cảm, và định kỳ xoá dữ liệu duyệt web tích luỹ vì phần lớn thời gian dùng hằng ngày vẫn diễn ra ngoài chế độ riêng tư.
Hiểu nhầm thường gặp
“Dùng chế độ riêng tư thì trang web không biết mình đã từng ghé qua trước đó.” Không hẳn. Nếu trang web nhận diện bạn qua fingerprinting hoặc bạn đăng nhập tài khoản trong phiên riêng tư, trang web vẫn liên kết phiên truy cập này với hồ sơ đã có, bất kể trình duyệt có xoá cookie sau khi đóng tab hay không.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Quyền riêng tư & quyền ứng dụng: tổng hợp bài viết. Xem thêm Theo dõi quảng cáo giữa các ứng dụng: cơ chế hoạt động và cách tắt trên iOS/Android. Tham khảo thêm tại trang hỗ trợ chính thức của Apple để có thông tin cập nhật chính thức về chủ đề này.
Zalo
