Mục lục bài viết
Tắt hết quyền theo dõi, xoá mã quảng cáo, dùng chế độ riêng tư khi lướt web nhưng vẫn thấy quảng cáo bám đúng sở thích là tình huống khiến nhiều người nghi mình đã làm sai bước nào đó. Thực tế, một số app và trang web nhận diện thiết bị bằng kỹ thuật fingerprinting, cách không phụ thuộc vào các công tắc quyền riêng tư thông thường.
Fingerprinting khác theo dõi bằng ID quảng cáo ở điểm nào
Theo dõi truyền thống dựa vào một mã định danh cố định gắn với thiết bị, như IDFA trên iOS hay Advertising ID trên Android, có thể xem, đặt lại hoặc xoá qua cài đặt hệ thống. Fingerprinting không dùng mã cố định, mà dựng “dấu vân tay” bằng cách kết hợp hàng chục đặc điểm: độ phân giải màn hình, phiên bản hệ điều hành, font chữ cài sẵn, dung lượng bộ nhớ, múi giờ, cảm biến chuyển động, thậm chí cách chip đồ hoạ render một hình thử nghiệm. Từng đặc điểm riêng lẻ không đủ nhận diện, nhưng tổ hợp vài chục đặc điểm tạo chữ ký gần như duy nhất cho từng máy.
Vì sao tắt quyền theo dõi không chặn được fingerprinting
Các công tắc như “Yêu cầu ứng dụng không theo dõi” trên iOS hay tắt cá nhân hoá quảng cáo trên Android chỉ kiểm soát mã định danh quảng cáo chính thức, không can thiệp vào những API cung cấp thông tin phần cứng và cấu hình máy cho app. Các API này tồn tại vì mục đích kỹ thuật hợp lệ, ví dụ hiển thị đúng giao diện theo độ phân giải, nhưng vô tình trở thành nguồn dữ liệu cho fingerprinting khi bị khai thác kết hợp.
Độ chính xác trên di động thấp hơn trình duyệt desktop
Trên hệ sinh thái ứng dụng di động, đặc biệt iOS, Apple đã siết chặt nhiều API dễ bị lợi dụng cho fingerprinting, khiến độ chính xác nhận diện qua app giảm đáng kể so với vài năm trước. Ngược lại, trên trình duyệt di động khi lướt web, fingerprinting vẫn hoạt động khá hiệu quả vì trình duyệt buộc phải để lộ nhiều thông tin cấu hình hơn để trang web hiển thị đúng.
Cách nhận biết dấu hiệu bị theo dõi qua fingerprinting
Dấu hiệu rõ nhất là quảng cáo vẫn bám sát hành vi dù đã tắt hết ID quảng cáo, đặt lại mã định danh, hoặc dùng chế độ duyệt web riêng tư. Một dấu hiệu khác là khi đăng nhập cùng tài khoản trên thiết bị khác, quảng cáo cá nhân hoá cần vài ngày mới “học” lại, cho thấy hệ thống theo dõi đang gắn với đặc điểm thiết bị vật lý hơn là gắn với tài khoản.
Biện pháp giảm thiểu thực tế có thể áp dụng
Không có cách chặn tuyệt đối fingerprinting trên di động, nhưng có thể giảm mức bị nhận diện: dùng trình duyệt có tính năng chống fingerprinting chủ động, hạn chế cấp quyền cảm biến chuyển động cho trang web không cần thiết, và tránh cài quá nhiều app cùng nhúng chung một SDK quảng cáo, vì các app này có thể đối chiếu chéo dấu vân tay thiết bị.
Hiểu nhầm thường gặp
“Đặt lại mã quảng cáo định kỳ là đủ để tránh bị theo dõi.” Không đủ. Đặt lại mã định danh chỉ cắt liên kết dựa trên mã đó, còn dấu vân tay dựng từ phần cứng và cấu hình máy vẫn giữ nguyên, cho phép bên theo dõi nối lại hồ sơ cũ sau thời gian ngắn quan sát.
Xem thêm
Bài này là một phần của nhóm bài viết Quyền riêng tư & quyền ứng dụng: tổng hợp bài viết. Xem thêm Theo dõi quảng cáo giữa các ứng dụng: cơ chế hoạt động và cách tắt trên iOS/Android. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
Zalo
