Mục lục bài viết
Một số người có thói quen cắm sạc điện thoại lúc đi ngủ và để máy giữ nguyên ở mức 100% suốt đêm, trong khi người khác lại tranh thủ sạc từng đợt ngắn mười lăm, hai mươi phút mỗi khi rảnh tay, gần như không bao giờ để pin chạm mốc đầy. Hai kiểu sử dụng này tạo ra hồ sơ điện áp khác nhau cho viên pin, và ảnh hưởng đến tốc độ suy giảm dung lượng theo những cơ chế riêng biệt.
Vì sao pin lithium-ion chịu áp lực lớn nhất ở điện áp cao
Trạng thái sạc đầy 100% tương ứng với điện áp mỗi cell pin đạt mức cao nhất trong dải hoạt động cho phép, thường quanh 4,2 đến 4,45V tùy công nghệ cell. Đây cũng là trạng thái vật liệu điện cực chịu căng thẳng hóa học cao hơn vùng điện áp trung bình. Giữ pin ở điện áp cao trong thời gian dài, dù không có dòng sạc lớn chảy vào, vẫn thúc đẩy phản ứng phụ làm suy giảm dung lượng.
Sạc đầy qua đêm: vấn đề nằm ở thời gian giữ điện áp cao
Bản thân việc sạc lên 100% không gây hại tức thời, vì mạch sạc ngắt dòng nạp lớn ngay khi đạt ngưỡng đầy. Vấn đề thực sự nằm ở khoảng thời gian pin bị giữ ở điện áp cao sau đó, thường kéo dài nhiều giờ nếu máy đạt 100% sớm rồi tiếp tục cắm đến sáng. Đây là lý do các hãng phát triển tính năng trì hoãn giai đoạn sạc cuối đến gần lúc người dùng thức dậy, nhằm rút ngắn thời gian pin ở vùng điện áp cao nhất.
Sạc từng đợt ngắn giữ pin trong vùng điện áp ôn hòa hơn
Khi sạc nhiều đợt ngắn và không để pin chạm mốc đầy, điện áp cell dao động trong dải hẹp ở mức trung bình, tránh được cả hai thái cực là điện áp quá cao và quá thấp. Về mặt hóa học, đây là kiểu vận hành được xem là ôn hòa hơn cho tuổi thọ cell, vì biên độ dao động nhỏ tạo ít áp lực lên cấu trúc điện cực hơn việc liên tục đưa pin lên sát mức đầy rồi giữ nguyên.
Đánh đổi thực tế giữa hai thói quen sử dụng
Sạc đầy qua đêm mang lại sự tiện lợi, đảm bảo pin luôn đầy khi bắt đầu ngày mới, và nếu máy có chế độ sạc thông minh thì phần lớn tác động tiêu cực của việc giữ điện áp cao đã được giảm bớt nhờ thuật toán trì hoãn. Sạc từng đợt ngắn có lợi hơn về hóa học thuần túy nhưng đòi hỏi theo dõi mức pin thường xuyên hơn.
Hiểu nhầm thường gặp
“cắm sạc qua đêm sẽ khiến pin bị sạc quá dòng và hỏng dần mỗi đêm” là suy nghĩ không chính xác. Mạch bảo vệ pin trên điện thoại hiện đại luôn ngắt dòng sạc lớn khi đạt 100%, nên hiện tượng sạc quá dòng gần như không xảy ra. Yếu tố ảnh hưởng thực sự là thời gian pin bị giữ ở điện áp cao sau khi đầy, không phải việc pin bị nạp thêm điện vượt dung lượng tối đa.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Bảo quản & tăng tuổi thọ pin: tổng hợp bài viết. Xem thêm Chế độ sạc tối ưu hoá (Adaptive Charging/Optimized Battery Charging) hoạt động thế nào, có nên tắt không.
Zalo
