Mục lục bài viết
Cùng một tác vụ, cùng một chiếc máy, nhưng mùa hè sờ vào thấy nóng khó chịu còn mùa đông lại thấy chỉ hơi ấm. Không ít người thắc mắc liệu máy có hoạt động khác nhau giữa hai mùa, hay đơn giản là cảm nhận của bàn tay đánh lừa. Câu trả lời nằm ở chỗ ngưỡng quá nhiệt trong thiết kế phần cứng là con số tuyệt đối, còn cảm nhận và hành vi tản nhiệt thực tế của máy lại phụ thuộc nhiều vào nhiệt độ môi trường xung quanh.
Ngưỡng quá nhiệt của chip là nhiệt độ tuyệt đối, không phải mức chênh so với môi trường
Vi xử lý trong điện thoại được nhà sản xuất đặt một ngưỡng nhiệt độ giới hạn cố định, khi cảm biến nhiệt trên die đo được vượt ngưỡng này, hệ thống quản lý nguồn kích hoạt điều tiết nhiệt bằng cách giảm xung nhịp bất kể lúc đó là mùa nào. Ngưỡng này không đổi theo mùa, nhưng khoảng cách từ nhiệt độ môi trường đến ngưỡng đó, gọi là khoảng đệm nhiệt, lại co giãn theo nhiệt độ không khí xung quanh máy.
Mùa hè: nhiệt độ môi trường cao thu hẹp khoảng đệm tản nhiệt còn lại
Khi nhiệt độ không khí đã ở mức cao, khoảng cách để nhiệt độ chip chạm ngưỡng throttling bị rút ngắn đáng kể so với khi trời mát. Cùng một tác vụ nặng, mùa hè máy chạm ngưỡng điều tiết nhiệt nhanh hơn, buộc chip giảm xung sớm để tự bảo vệ, đồng thời chênh lệch nhiệt độ giữa vỏ máy và không khí nhỏ lại khiến tốc độ toả nhiệt chậm đi theo đúng nguyên lý truyền nhiệt: chênh lệch càng nhỏ, tốc độ trao đổi nhiệt càng thấp. Đây là lý do máy mùa hè vừa nóng nhanh hơn vừa nguội chậm hơn.
Mùa đông: vì sao pin có thể ấm bất thường trong vài phút đầu mới cắm sạc hoặc mở máy
Pin lithium-ion có nội trở tăng lên khi nhiệt độ giảm, do ion lithium di chuyển chậm hơn qua chất điện phân ở nhiệt độ thấp. Khi vừa lấy máy từ ngoài trời lạnh vào cắm sạc, mạch sạc phải cấp dòng điện qua viên pin đang có nội trở cao hơn bình thường, phần năng lượng tiêu hao dưới dạng nhiệt tại chính viên pin tăng lên trong giai đoạn đầu. Hiện tượng này thường chỉ kéo dài vài phút cho đến khi pin ấm lên, khác hẳn về bản chất so với nóng do chip xử lý tác vụ nặng.
Cảm nhận “nóng” qua da tay thay đổi theo nhiệt độ môi trường
Hệ thần kinh cảm giác nhiệt trên da phản ứng theo chênh lệch nhiệt độ giữa vật tiếp xúc và nhiệt độ da tay, không phải theo nhiệt độ tuyệt đối của vật đó. Mùa đông tay lạnh hơn, cùng một mức nhiệt độ máy tạo cảm giác ấm rõ rệt hơn so với mùa hè khi tay đã quen với không khí nóng xung quanh. Điều này giải thích vì sao nhiều người báo cáo máy “nóng bất thường” vào mùa đông dù số liệu đo được vẫn nằm trong ngưỡng bình thường.
Cách tự đánh giá máy có thực sự quá nhiệt theo mùa
Thay vì dựa vào cảm giác chủ quan, nên dùng ứng dụng theo dõi nhiệt độ pin hoặc mục Pin trong cài đặt để xem số liệu cụ thể, đồng thời để ý máy có tự giảm độ sáng màn hình, hiện cảnh báo nhiệt độ hay giảm hiệu năng rõ rệt hay không, đó mới là dấu hiệu throttling thật sự chứ không phải cảm nhận bằng tay theo mùa.
Hiểu nhầm thường gặp
Nhiều người nghĩ máy chỉ có một ngưỡng nóng cố định và mùa nào cũng phải giữ nguyên cảm giác khi chạm vào, nên khi mùa đông thấy ấm hơn bình thường liền lo lắng máy hỏng. Thực tế mức chênh nhiệt độ cảm nhận qua da thay đổi theo mùa là hiện tượng sinh lý bình thường, cần đối chiếu với số liệu đo thực tế thay vì chỉ dựa vào cảm giác tay.
Xem thêm
Xem thêm tại Máy nóng bất thường: tổng hợp bài viết và bài Chênh lệch nhiệt độ giữa mặt kính và mặt lưng máy: bình thường hay dấu hiệu linh kiện lỗi để biết thêm cách đọc đúng số liệu nhiệt độ thay vì chỉ dựa vào cảm giác chạm tay.
Zalo
