Mục lục bài viết
Đã đóng hết ứng dụng, tắt cả Wi-Fi lẫn dữ liệu di động, màn hình để độ sáng thấp, nhưng máy vẫn âm ỉ nóng ở khu vực gần giữa thân máy suốt nhiều giờ liền. Khi đã loại trừ nguyên nhân do phần mềm hay tác vụ đang chạy, nguồn nhiệt liên tục kiểu này thường không đến từ chip xử lý mà đến từ chính viên pin đã suy giảm chất lượng, biểu hiện qua một thông số ít người để ý: điện trở nội.
Điện trở nội của pin là gì và vì sao nó tăng theo tuổi thọ
Bên trong pin lithium-ion, ion lithium phải di chuyển qua lớp điện phân và các lớp vật liệu điện cực để tạo ra dòng điện. Điện trở nội là lực cản tổng hợp mà dòng điện gặp phải trong hành trình đó, bao gồm điện trở của điện cực, chất điện phân và lớp màng phân cách. Qua mỗi chu kỳ sạc xả, các phản ứng phụ không mong muốn hình thành lớp màng SEI ngày càng dày trên bề mặt điện cực, đồng thời vật liệu điện cực dần mất khả năng tiếp nhận ion, khiến điện trở nội tăng dần theo thời gian sử dụng, đây là cơ chế lão hoá tự nhiên không thể đảo ngược của pin lithium-ion.
Vì sao điện trở nội cao lại sinh nhiệt ngay cả khi tải nhẹ
Theo định luật Joule, công suất toả nhiệt tại một điện trở tỉ lệ với bình phương dòng điện nhân điện trở đó. Khi điện trở nội còn thấp lúc pin mới, năng lượng hao phí thành nhiệt trong quá trình sạc xả rất nhỏ. Khi điện trở nội tăng lên do pin chai, cùng một dòng điện như trước, năng lượng tiêu hao dưới dạng nhiệt ngay tại viên pin tăng đáng kể, kể cả khi máy chỉ ở chế độ chờ với dòng xả nhỏ để nuôi tiến trình nền. Đây là lý do máy có thể nóng liên tục dù không chạy ứng dụng nặng.
Vì sao vị trí nóng tập trung đúng khu vực đặt pin
Khác với nóng do chip xử lý thường tập trung quanh khu vực SoC, ở giữa hoặc hơi lệch lên trên mặt lưng, nhiệt do điện trở nội pin tăng cao lan toả đúng theo hình dạng và vị trí của khối pin, vốn chiếm diện tích lớn ở phần giữa hoặc phần dưới thân máy tuỳ thiết kế. Áp tay vào mặt lưng và so sánh cảm giác ấm giữa khu vực gần trên với khu vực giữa hoặc dưới là cách sơ bộ để phân biệt hai nguồn nhiệt này.
Cách xác nhận bằng số liệu thay vì chỉ cảm nhận bằng tay
Trên iOS, mục Cài đặt, Pin, Tình trạng pin cho biết dung lượng tối đa còn lại so với lúc xuất xưởng, dung lượng càng thấp thường đi kèm điện trở nội càng cao. Trên Android, các ứng dụng đo sức khoẻ pin như AccuBattery ước tính dung lượng thực tế qua theo dõi chu kỳ sạc xả. Nếu dung lượng tối đa giảm đáng kể kèm hiện tượng nóng liên tục không rõ nguyên nhân, khả năng cao điện trở nội đã tăng và pin cần được kiểm tra thay thế.
Khi nào cần thay pin thay vì tiếp tục theo dõi
Nếu máy nóng liên tục kèm sụt pin đột ngột dù phần trăm hiển thị còn cao, máy tự tắt nguồn khi pin chưa về không phần trăm, hoặc vỏ máy hơi phồng nhẹ ở khu vực đặt pin, đây là dấu hiệu điện trở nội đã tăng đến mức ảnh hưởng an toàn sử dụng, nên mang máy đến nơi sửa chữa uy tín để đo kiểm và thay pin.
Hiểu nhầm thường gặp
Nhiều người cho rằng phần trăm pin hiển thị cao nghĩa là pin còn tốt nên loại trừ khả năng pin chai khi tìm nguyên nhân máy nóng. Thực tế phần trăm hiển thị chỉ phản ánh dung lượng còn lại so với dung lượng tối đa hiện tại của pin, không phản ánh điện trở nội, nên một viên pin chai vẫn có thể hiển thị đầy đủ phần trăm trong khi đã sinh nhiệt bất thường khi sạc hoặc xả.
Xem thêm
Tham khảo Máy nóng bất thường: tổng hợp bài viết và bài Máy nóng tập trung một vị trí (góc trên, giữa máy, cạnh dưới): vị trí nóng nói lên linh kiện nào để đối chiếu cách xác định vị trí nóng theo từng linh kiện cụ thể.
Zalo
