Mục lục bài viết
Máy chạy ổn khi lướt mạng xã hội, nhắn tin, nghe gọi bình thường, nhưng cứ mở một tựa game đồ hoạ nặng hoặc bật camera quay video độ phân giải cao là tắt phụt ngay, đôi khi ngay tại màn hình chờ tải game chưa kịp vào trận. Hiện tượng lặp lại đúng một kiểu ứng dụng khiến người dùng phân vân giữa hai khả năng khác nhau: ứng dụng đó có lỗi khiến hệ thống phải ép khởi động lại, hay phần cứng nguồn không đủ sức gánh mức tải điện tăng vọt mà những tác vụ này đòi hỏi.
Vì sao game nặng và camera là hai tác vụ ngốn điện đỉnh cao nhất
Khi mở game đồ hoạ nặng, cả cụm nhân xử lý hiệu năng cao lẫn nhân đồ hoạ GPU đều bị đẩy lên xung nhịp tối đa gần như đồng thời, tạo mức tiêu thụ dòng điện tức thời cao hơn nhiều tác vụ thông thường. Camera khi quay video độ phân giải cao cũng vậy, vì phải vận hành đồng thời cảm biến ảnh, chip xử lý tín hiệu hình ảnh và mã hoá video thời gian thực. Đây là hai tác vụ hằng ngày tạo đỉnh tải dòng điện gần giới hạn thiết kế của mạch cấp nguồn, nên nếu có suy giảm ở khả năng cung cấp dòng, chúng bộc lộ vấn đề đầu tiên.
Sụt áp do trở kháng trong của pin tăng cao theo tuổi thọ
Pin càng qua nhiều chu kỳ sạc xả, trở kháng trong của nó, tức mức cản dòng bên trong cấu trúc tế bào pin, càng tăng dần. Khi hệ thống đột ngột yêu cầu dòng điện lớn để phục vụ đỉnh tải của game hoặc camera, trở kháng trong cao khiến điện áp đầu ra sụt xuống nhanh và sâu hơn so với pin còn khoẻ, gọi là sụt áp dưới tải. Nếu điện áp sụt xuống dưới ngưỡng tối thiểu mà bộ xử lý cần để duy trì hoạt động ổn định, mạch bảo vệ sẽ cắt nguồn ngay, tạo ra sập nguồn đúng vào thời điểm mở đúng loại ứng dụng ngốn điện nhất.
Phân biệt sập nguồn thật với việc hệ thống chỉ khởi động lại
Nếu ứng dụng gặp lỗi nghiêm trọng buộc hệ điều hành khởi động lại, màn hình thường tối trong chốc lát rồi hiện logo hãng, sau đó vào lại màn hình khoá như bình thường, toàn bộ diễn ra trong nửa phút đến một phút. Nếu là sập nguồn thật do vấn đề cấp điện, máy tắt hẳn giống như rút pin đột ngột, màn hình đen hoàn toàn không có logo hãng, và người dùng phải tự bấm giữ nút nguồn để bật lại chứ máy không tự khởi động lại. Ghi nhớ chính xác máy có tự bật lại hay cần bấm nguồn thủ công là chi tiết quan trọng nhất khi mô tả sự cố với kỹ thuật viên.
Khi nào nghi ngờ nguồn cấp điện thay vì đổ lỗi cho ứng dụng
Thử cài lại đúng ứng dụng đó, hoặc thử một game nặng khác, một ứng dụng quay video khác từ nhà phát triển khác. Nếu sập nguồn xảy ra với nhiều ứng dụng miễn cùng thuộc nhóm tải nặng, vấn đề nằm ở khả năng cấp điện áp dưới tải cao chứ không phải lỗi lập trình riêng. Một cách kiểm tra bổ sung là dùng ứng dụng đó lúc máy đang cắm sạc: nếu chỉ sập khi dùng bằng pin, không sập khi cắm sạc, đây là bằng chứng khá rõ cho thấy pin không còn đủ khả năng đáp ứng đỉnh tải.
Hiểu nhầm thường gặp
Nhiều người thấy máy chỉ sập khi mở game liền kết luận ngay chip xử lý bị lỗi và đòi thay bo mạch, trong khi nguyên nhân phổ biến hơn lại nằm ở pin đã suy giảm khả năng đáp ứng dòng tải cao. Hiểu nhầm khác là nghĩ gỡ cài đặt và cài lại ứng dụng chắc chắn khắc phục được nếu là lỗi phần mềm, trong khi với lỗi liên quan tới cấp điện, việc cài lại ứng dụng không thay đổi được gì vì gốc vấn đề nằm ở phần cứng.
Xem thêm
Bài viết thuộc nhóm Sập nguồn & treo logo: tổng hợp bài viết. Tham khảo thêm bài Điện thoại tự tắt nguồn đột ngột khi đang dùng, không phải do hết pin: nguyên nhân và cách chẩn đoán.
