Mục lục bài viết
Máy vào nước không chỉ đe dọa bo mạch hay pin — riêng cảm ứng cũng chịu ảnh hưởng đặc thù vì công nghệ cảm ứng điện dung hoạt động dựa trên phát hiện điện trường, mà nước lại là chất dẫn điện. Có trường hợp cảm ứng tự phục hồi sau khi máy khô, nhưng cũng có trường hợp hỏng vĩnh viễn dù bo mạch còn hoạt động bình thường — khác biệt nằm ở việc nước đọng ở đâu và trong bao lâu.
Vì sao nước gây loạn cảm ứng hoặc ghost touch tạm thời
Cảm biến điện dung nhận diện điểm chạm bằng cách đo thay đổi điện trường tại vị trí ngón tay tiếp xúc. Nước là chất dẫn điện, khi len vào khe giữa lớp kính và lớp cảm biến bên dưới, nó tạo ra một lớp màng dẫn điện liên tục khiến touch IC hiểu nhầm nhiều điểm đang được chạm cùng lúc — đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến máy vừa vào nước có cảm ứng loạn xạ, tự gõ, tự cuộn dù không ai chạm vào. Hiện tượng này thường tự hết hoàn toàn sau khi nước bay hơi hết khỏi khe hở.
Trường hợp nước gây liệt cảm ứng tạm thời do màng nước dày
Nếu lượng nước lọt vào nhiều, lớp màng dẫn điện quá dày có thể khiến touch IC bị bão hòa tín hiệu, phản ứng bằng cách tự tắt tạm thời chức năng cảm ứng như cơ chế bảo vệ — máy giống bị liệt hoàn toàn dù phần cứng không hư hại. Trường hợp này thường phục hồi sau khi máy khô hoàn toàn tối thiểu 24-48 giờ ở nơi thoáng khí, không cần sửa chữa.
Khi nào nước gây hỏng cảm ứng vĩnh viễn
Vấn đề nghiêm trọng xảy ra khi nước thấm sâu tới đầu kết nối cáp cảm ứng (connector) hoặc chân hàn của chip điều khiển cảm ứng trên bo mạch. Nước lẫn khoáng chất hoặc muối (nước biển, nước có ga, mồ hôi) đẩy nhanh oxy hóa kim loại tại các điểm tiếp xúc, ăn mòn dần lớp mạ khiến tín hiệu truyền chập chờn rồi mất hẳn — quá trình này diễn ra âm thầm trong nhiều ngày đến vài tuần, không biểu hiện ngay.
Vì sao có trường hợp tự hết, có trường hợp bắt buộc phải sửa
Yếu tố quyết định là nước có chạm tới lớp mạch điện hay chỉ đọng ở khe hở bề mặt giữa kính và cảm biến. Nước đọng bề mặt, ít khoáng chất, được lau khô và bay hơi sớm trong vài giờ đầu thường không để lại hậu quả. Nước thấm sâu, dẫn điện mạnh (nước biển, nước ngọt có đường), hoặc bị bỏ mặc ẩm nhiều ngày trước khi xử lý gần như chắc chắn gây ăn mòn không thể tự phục hồi, buộc phải thay cụm cảm ứng hoặc hàn lại chân kết nối.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy đã khô ráo bên ngoài và bật lên bình thường nghĩa là cảm ứng chắc chắn không sao.” Ăn mòn ở chân kết nối cảm ứng diễn tiến chậm, có thể mất vài ngày đến vài tuần mới biểu hiện thành chập chờn hay mất cảm ứng, khác hẳn ẩm bề mặt gây loạn cảm ứng tạm thời rồi tự hết ngay. Máy hoạt động bình thường ngay sau khi khô không đồng nghĩa đã an toàn tuyệt đối về lâu dài.
Xem thêm
Bài viết này nằm trong nhóm chủ đề Cảm ứng lỗi & liệt điểm: tổng hợp bài viết. Xem thêm Màn hình bị sọc, ám màu, liệt điểm ảnh: nguyên nhân và cách xử lý.
