Mục lục bài viết

Thuật ngữ công nghệ điện thoại thường xuất hiện trong thông số kỹ thuật, bài đánh giá và quảng cáo nhưng ít khi được giải thích rõ ràng — trang này tổng hợp các thuật ngữ đã có định nghĩa chi tiết, sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái, giúp tra cứu nhanh khi đọc thông số máy hoặc bài so sánh.

Cách dùng trang thuật ngữ này

Khác với các trang toàn tập khác, đây là cấu trúc phẳng không chia theo cluster hay dòng máy cụ thể — mỗi thuật ngữ độc lập, liên kết chéo tới các bài kiến thức chuyên sâu hoặc bài hướng dẫn liên quan ngay trong nội dung định nghĩa. Nếu đang đọc một bài viết khác gặp thuật ngữ chưa hiểu, có thể quay lại trang này để tra cứu nhanh, sau đó quay lại đọc tiếp mà không mất mạch nội dung.

Danh sách thuật ngữ (A–Z)

5G là gì — thế hệ mạng di động mới nhất, nhanh hơn 4G và độ trễ thấp hơn.
Always-On Display là gì — hiển thị thông tin tối giản trên màn hình khoá mà không cần mở máy.
AMOLED là gì — biến thể OLED dùng ma trận điều khiển chủ động, phổ biến trên smartphone cao cấp.
ANC là gì — công nghệ chống ồn chủ động trên tai nghe bằng sóng âm ngược pha.
Bloatware là gì — ứng dụng cài sẵn từ hãng hoặc nhà mạng mà người dùng thường không cần tới.
Bluetooth là gì — chuẩn kết nối không dây tầm ngắn dùng cho tai nghe, loa và thiết bị ngoại vi.
Bộ nhớ ROM là gì — cách gọi phổ biến cho dung lượng bộ nhớ trong, khác bộ nhớ chỉ đọc đúng nghĩa kỹ thuật.
Cache là gì — vùng lưu trữ tạm chứa dữ liệu ứng dụng hay dùng, giúp mở ứng dụng nhanh hơn.
Cảm biến vân tay dưới màn hình là gì — công nghệ nhận diện vân tay tích hợp dưới lớp kính màn hình.
Chỉ số IP (IP Rating) là gì — hệ ký hiệu đo khả năng chống bụi và chống nước của thiết bị.
Chip xử lý (SoC) là gì — bộ vi xử lý tích hợp CPU, GPU, modem trên cùng một chip.
Chu kỳ sạc pin là gì — cách tính một lần pin được sạc và xả tổng cộng 100% dung lượng.
Chuẩn MIL-STD-810 là gì — bộ tiêu chuẩn thử nghiệm độ bền quân sự, đo khả năng chịu va đập và môi trường khắc nghiệt.
Chuẩn Qi2 là gì — thế hệ chuẩn sạc không dây mới bổ sung nam châm căn chỉnh, tương tự cơ chế MagSafe.
Codec âm thanh là gì — thuật toán nén/giải nén âm thanh qua Bluetooth, quyết định chất lượng và độ trễ.
Contrast Ratio (tỷ lệ tương phản) là gì — chênh lệch độ sáng giữa điểm sáng nhất và tối nhất mà màn hình hiển thị được.
Dải màu DCI-P3 là gì — chuẩn dải màu rộng hơn sRGB, hiển thị được nhiều sắc độ màu hơn.
Độ phân giải màn hình là gì — tổng số điểm ảnh hiển thị theo chiều ngang và chiều dọc.
Độ sáng màn hình (nits) là gì — đơn vị đo độ sáng màn hình, quyết định khả năng hiển thị dưới ánh sáng mạnh.
Dual SIM Dual Standby (DSDS) là gì — công nghệ lắp hai SIM cùng lúc ở trạng thái chờ, chỉ một SIM hoạt động tại một thời điểm.
eMMC là gì — chuẩn bộ nhớ trong tốc độ thấp hơn UFS, từng phổ biến trên máy giá rẻ.
eSIM là gì — SIM điện tử tích hợp sẵn trong máy, kích hoạt qua phần mềm không cần thẻ SIM vật lý.
Face ID là gì — công nghệ nhận diện khuôn mặt 3D của Apple dùng để mở khoá iPhone.
Factory Reset là gì — thao tác xoá toàn bộ dữ liệu, đưa máy về trạng thái như lúc xuất xưởng.
Gorilla Glass là gì — dòng kính cường lực của Corning phủ màn hình smartphone, chống trầy và chống vỡ.
GPU là gì — chip chuyên xử lý đồ hoạ, đảm nhiệm render hình ảnh và hiệu năng chơi game.
HDR10+ là gì — định dạng HDR có dữ liệu độ sáng động theo từng cảnh, cải tiến từ HDR10 cơ bản.
Jailbreak là gì — quá trình gỡ giới hạn phần mềm của Apple trên iOS để cài ứng dụng ngoài App Store.
Khẩu độ (Aperture) là gì — độ mở ống kính camera, quyết định lượng ánh sáng vào cảm biến khi chụp.
Kính Sapphire là gì — vật liệu tinh thể độ cứng gần kim cương, dùng phủ mặt kính camera trên máy cao cấp.
LTPO là gì — công nghệ nền màn hình OLED cho phép tần số quét thích ứng linh hoạt từ 1Hz tới 120Hz.
mAh là gì — đơn vị đo dung lượng pin điện thoại.
Miracast/Screen Mirroring là gì — tính năng chiếu màn hình điện thoại lên TV không dây.
Modem 5G tích hợp và modem rời khác nhau thế nào — modem có thể tích hợp chung chip xử lý hoặc là chip rời riêng biệt.
Motor rung tuyến tính (Haptic) là gì — loại motor rung thế hệ mới tạo cảm giác rung chính xác, dứt khoát hơn motor rung tròn.
Nano-SIM là gì — kích thước thẻ SIM vật lý nhỏ nhất hiện phổ biến trên smartphone.
NFC là gì — công nghệ kết nối không dây tầm cực ngắn, dùng cho thanh toán chạm.
Nhân CPU (Core) là gì — đơn vị xử lý độc lập bên trong chip, chip di động hiện đại thường có nhiều nhân.
NPU là gì — bộ xử lý chuyên dụng cho tác vụ AI và học máy, tích hợp trong chip di động.
OIS là gì — cơ chế cơ học bù rung tay khi chụp ảnh và quay video bằng camera điện thoại.
OLED là gì — công nghệ màn hình mỗi điểm ảnh tự phát sáng, không cần đèn nền.
OTA Update là gì — hình thức cập nhật phần mềm hệ thống qua mạng, không cần kết nối máy tính.
Pixel binning là gì — kỹ thuật gộp nhiều điểm ảnh nhỏ thành một điểm ảnh lớn để cải thiện ảnh thiếu sáng.
PWM Dimming là gì — kỹ thuật giảm độ sáng màn hình bằng cách nhấp nháy điểm ảnh cực nhanh.
RAM ảo là gì — tính năng phần mềm dùng một phần bộ nhớ lưu trữ mô phỏng RAM bổ sung.
RAM là gì — bộ nhớ tạm lưu dữ liệu ứng dụng đang chạy, truy xuất nhanh nhưng mất khi tắt nguồn.
Root là gì — quá trình can thiệp để có quyền quản trị cao nhất trên điện thoại Android.
Sạc không dây là gì — sạc pin bằng cảm ứng từ trường, không cần cắm dây trực tiếp vào máy.
Sạc ngược là gì — tính năng cho điện thoại trở thành nguồn phát sạc không dây cho thiết bị khác.
Tần số quét màn hình (Hz) là gì — số lần màn hình làm mới hình ảnh trong một giây.
UFS là gì — chuẩn bộ nhớ trong tốc độ cao, thay thế eMMC trên smartphone hiện đại.
USB-C là gì — chuẩn cổng kết nối đối xứng hai chiều, tiêu chuẩn sạc và truyền dữ liệu hiện nay.
USB Power Delivery (PD) là gì — chuẩn giao thức sạc nhanh mở qua cổng USB-C.
VoLTE là gì — công nghệ gọi thoại qua mạng 4G, cho chất lượng cuộc gọi rõ hơn.
VPN là gì — công nghệ tạo đường truyền mã hoá riêng, che giấu IP thật khi truyền mạng.
Wi-Fi 6 là gì — thế hệ Wi-Fi mới cải thiện tốc độ và khả năng phục vụ nhiều thiết bị cùng lúc.
Widevine L1 là gì — cấp độ bảo mật DRM cao nhất trên Android, cho phép xem video độ phân giải cao.
Wifi Calling là gì — tính năng gọi điện qua Wi-Fi thay vì sóng di động.
Zoom quang học là gì — khả năng phóng to chủ thể bằng thấu kính vật lý, khác zoom kỹ thuật số.
Ảnh RAW trên điện thoại là gì
Camera dạng punch-hole (đục lỗ) là gì
Carrier Aggregation (gộp băng tần) là gì
Dynamic Range (dải tương phản động) là gì
GNSS đa băng tần là gì
IMEI là gì
ISP (chip xử lý ảnh) là gì
Kết nối vệ tinh khẩn cấp là gì
LiDAR là gì
Notch (tai thỏ) là gì
Overclock và Underclock CPU là gì
Pin Silicon-Carbon (Si/C) là gì
Play Integrity API là gì
RCS (Rich Communication Services) là gì
SAR (chỉ số hấp thụ bức xạ) là gì
Secure Enclave là gì
Cảm biến ToF (Time of Flight) là gì
Tỷ lệ màn hình/thân máy (Screen-to-body ratio) là gì
UWB (Ultra-Wideband) là gì
Vapor Chamber (buồng hơi tản nhiệt) là gì
ProMotion là gì
Dynamic Island là gì
TEE (Trusted Execution Environment) là gì
Samsung Knox là gì
Zoom kỹ thuật số (Digital Zoom) là gì
Display Driver IC (DDIC) là gì
Lớp phủ nano chống nước là gì
Continuity là gì
VoNR (Voice over New Radio) là gì
Bootloader là gì
Kill Switch (khoá kích hoạt từ xa) là gì
iSIM là gì
UTG (Ultra Thin Glass) là gì
Cảm biến khoảng cách và cảm biến ánh sáng là gì

Vì sao nên hiểu đúng thuật ngữ trước khi so sánh máy

Nhiều quyết định mua máy sai lầm xuất phát từ việc hiểu nhầm thông số — tưởng megapixel cao là camera đẹp, tưởng mAh cao là pin trâu, tưởng Hz cao là màn hình nét. Hiểu đúng bản chất từng thuật ngữ giúp đọc bảng thông số kỹ thuật một cách có phê phán, thay vì bị cuốn theo con số quảng cáo lớn nhất trên hộp sản phẩm. Đây là lý do các bài thuật ngữ trong nhóm này luôn có mục “Hiểu nhầm thường gặp” — giải quyết trực tiếp những ngộ nhận phổ biến nhất về từng khái niệm.

Thuật ngữ liên quan tới từng lĩnh vực

Các thuật ngữ trong danh sách trên trải rộng nhiều lĩnh vực khác nhau — pin & sạc (mAh, chu kỳ sạc), màn hình (độ phân giải, tần số quét), camera (zoom quang học), kết nối (5G, NFC), chip & hiệu năng (SoC, RAM ảo), và thiết kế (chỉ số IP). Muốn hiểu sâu hơn về từng lĩnh vực thay vì chỉ tra cứu định nghĩa đơn lẻ, nên xem các trang toàn tập tương ứng: Pin điện thoại, Màn hình điện thoại, Camera điện thoại, Kết nối không dây, Chip & hiệu năng.

Danh sách sẽ tiếp tục mở rộng

Đây là danh sách thuật ngữ đang được xây dựng liên tục — các thuật ngữ mới sẽ được thêm vào theo thứ tự bảng chữ cái khi có bài viết định nghĩa chi tiết tương ứng, ưu tiên các thuật ngữ được nhắc tới nhiều nhất trong các bài kiến thức và hướng dẫn khác trên trang.