Mục lục bài viết
Nhiều người giữ thói quen chỉ cài vài chục ứng dụng cần thiết vì tin rằng máy cài càng nhiều app thì càng chậm, kể cả khi phần lớn số đó chỉ nằm im trong danh sách ứng dụng và chưa từng được mở lần nào. Câu hỏi đáng trả lời rõ ràng là một ứng dụng đã cài nhưng không chạy, không có quyền chạy nền, thì có thực sự chiếm tài nguyên và làm chậm máy hay không.
Ứng dụng chưa mở có chiếm RAM hay CPU không
Một ứng dụng chỉ tồn tại dưới dạng file cài đặt chưa từng được mở, hoàn toàn không có tiến trình nào chạy trong RAM và không tiêu tốn chu kỳ CPU nào. Đây là điểm khác biệt so với máy tính Windows thời kỳ đầu, nơi nhiều phần mềm tự đăng ký chạy cùng khởi động ngay khi cài. Trên di động, việc một ứng dụng có tự khởi chạy sau khi cài hay không phụ thuộc vào quyền hệ thống cấp riêng, không phải cứ cài xong là mặc định chạy nền.
Tác động thực nằm ở dung lượng lưu trữ, không phải tốc độ xử lý
Ảnh hưởng rõ nhất của việc cài nhiều ứng dụng là dung lượng bộ nhớ trong bị chiếm dụng, gián tiếp kéo tỷ lệ dung lượng trống xuống thấp. Khi dung lượng trống giảm dưới ngưỡng nhất định, chip điều khiển flash khó thực hiện garbage collection hiệu quả, khiến tốc độ ghi dữ liệu toàn hệ thống chậm lại. Nói cách khác, “cài nhiều app làm chậm máy” đúng nhưng theo cơ chế gián tiếp qua dung lượng lưu trữ, không phải vì số lượng app tự nó tạo áp lực lên CPU.
Chỉ mục hệ thống phình to và trường hợp ứng dụng “ngủ” vẫn ảnh hưởng
Hệ thống phải duy trì bảng chỉ mục (package manager database) ghi nhận quyền, chữ ký, phiên bản từng ứng dụng đã cài, kể cả khi không chạy; với vài trăm ứng dụng, cơ sở dữ liệu tăng đáng kể, khiến thao tác quét toàn bộ danh sách app như mở cài đặt quyền riêng tư mất thời gian lâu hơn chút ít. Ngoài ra một số ứng dụng dù chưa mở vẫn đăng ký lắng nghe broadcast receiver hệ thống như “khởi động xong”. Từ Android 8, hầu hết receiver ngầm định bị hạn chế nghiêm ngặt, nhưng một số hãng vẫn giữ whitelist riêng cho app preload, khiến số ít trường hợp app cài sẵn dù không mở vẫn phản hồi sự kiện hệ thống.
Khi nào số lượng ứng dụng thực sự đáng lo
Ngưỡng đáng quan tâm không phải con số tuyệt đối mà là tỷ lệ giữa số ứng dụng có quyền tự khởi chạy hoặc widget hoạt động so với tổng RAM máy. Máy 4-6GB RAM cài mười lăm app có widget cập nhật liên tục dễ trễ hơn máy 12GB RAM cài năm mươi app nhưng phần lớn không có quyền chạy nền. Quản lý quyền hoạt động nền từng ứng dụng vì vậy quan trọng hơn giữ tổng số ứng dụng cài đặt ở mức thấp.
Hiểu nhầm thường gặp
“Gỡ bớt ứng dụng ít dùng dù chưa từng mở cũng giúp máy chạy nhanh hơn rõ rệt.” Gỡ ứng dụng chưa từng mở chủ yếu giải phóng dung lượng lưu trữ, chỉ cải thiện tốc độ nếu dung lượng trống trước đó đang ở mức thấp tới hạn; nếu máy còn nhiều dung lượng trống, gỡ thêm ứng dụng không hoạt động sẽ không tạo khác biệt tốc độ xử lý đáng kể.
Xem thêm
Bài viết này nằm trong nhóm chủ đề Tối ưu hiệu năng phần mềm: tổng hợp bài viết. Xem thêm Factory reset có giúp máy nhanh hơn thật không, khi nào nên làm. Tham khảo thêm tại trang hỗ trợ Android chính thức của Google để có thông tin cập nhật chính thức về chủ đề này.
