Mục lục bài viết
Mật khẩu nằm trong đầu, không ai lấy được nếu chủ nhân không nói ra. Vân tay và khuôn mặt thì khác, chúng tồn tại ngay trên cơ thể và có thể bị người khác sử dụng mà chủ máy không đồng ý, kể cả khi đang ngủ hoặc bị khống chế. Đây là khác biệt cốt lõi giữa hai hình thức xác thực.
Vân tay, khuôn mặt là thứ có thể bị “mượn” mà không cần chủ nhân hợp tác
Mở khoá bằng mật khẩu bắt buộc người biết mật khẩu phải chủ động gõ đúng dãy ký tự, không có cách nào ép người khác “tiết lộ” ký ức trong đầu họ bằng vũ lực đơn thuần. Ngược lại, một ngón tay có thể bị cầm và ấn lên cảm biến, một khuôn mặt có thể bị chĩa camera vào trong lúc người đó đang ngủ, bất tỉnh, hoặc bị giữ chặt. Cảm biến không phân biệt được ngón tay đó được chủ động đặt lên hay bị người khác đặt hộ.
Khác biệt giữa xác thực bằng “thứ bạn biết” và “thứ bạn có sẵn trên người”
Giới bảo mật chia xác thực thành ba nhóm: thứ bạn biết như mật khẩu, thứ bạn có như thiết bị hoặc thẻ, và thứ bạn là như vân tay hay khuôn mặt. Sinh trắc học thuộc nhóm thứ ba, luôn gắn liền và không thể thay đổi được như mật khẩu. Đặc tính này tiện lợi trong sử dụng hằng ngày nhưng lại là điểm yếu khi bị cưỡng ép, vì “chìa khoá” luôn ở ngay trên người chủ sở hữu, không thể giấu đi hay từ chối cung cấp bằng cách im lặng.
Cơ chế khẩn cấp có sẵn trên máy để vô hiệu hoá tạm thời sinh trắc học
Cả iOS lẫn Android đều có nút tắt nhanh sinh trắc học trong tình huống khẩn cấp. Trên iPhone, bấm giữ đồng thời nút nguồn và một nút âm lượng vài giây, hoặc bấm nhanh nút nguồn năm lần liên tiếp, sẽ kích hoạt chế độ SOS khiến Face ID và Touch ID bị vô hiệu hoá ngay, lần mở khoá tiếp theo bắt buộc dùng mã khoá. Android có tính năng tương tự gọi là Lockdown, truy cập từ màn hình khoá, cũng chặn hoàn toàn sinh trắc học cho đến khi nhập đúng mã PIN.
Vì sao nên biết thao tác này trước khi cần dùng đến
Trong tình huống bị giằng co điện thoại hoặc cảm thấy có nguy cơ bị ép mở khoá, việc bấm được tổ hợp phím kích hoạt chế độ khẩn cấp chỉ mất một, hai giây nhưng phải thao tác được trong lúc căng thẳng. Nhớ trước cách bấm nút nguồn kết hợp âm lượng, thay vì mở menu cài đặt tìm kiếm lúc sự việc đã xảy ra, là điều đáng để luyện tập cho quen tay. Đây là vấn đề kỹ thuật thuần tuý, không phải tư vấn pháp lý: quy định về việc cơ quan chức năng có được yêu cầu mở khoá bằng sinh trắc học hay không khác nhau tùy quốc gia. Điều chắc chắn về công nghệ là sinh trắc học không đòi hỏi sự hợp tác tinh thần của chủ sở hữu như mật khẩu.
Hiểu nhầm thường gặp
“Sinh trắc học luôn an toàn hơn mật khẩu trong mọi tình huống vì khó bị đoán hơn.” Không hoàn toàn đúng. Sinh trắc học khó bị đoán nhưng lại dễ bị sử dụng mà không cần sự đồng ý của chủ nhân hơn mật khẩu, đây là hai loại rủi ro khác nhau chứ không phải cái này luôn vượt trội cái kia.
Xem thêm
Bài này là một phần của nhóm bài viết Khoá sinh trắc học: tổng hợp bài viết. Xem thêm Vì sao vẫn cần mã PIN, mật khẩu dù đã cài vân tay hoặc Face ID. Tham khảo thêm tại trang hỗ trợ chính thức của Apple để có thông tin cập nhật chính thức về chủ đề này.
Zalo
