Mục lục bài viết
Ở nhà dùng Wi-Fi thì mọi ứng dụng phản hồi tức thời, ra ngoài chuyển sang 4G hoặc 5G thì cùng những ứng dụng đó bỗng khựng lại vài giây khi mở, cuộn danh sách bị giật, gõ bình luận cũng chậm nhịp hơn. Nhiều người coi đây là bằng chứng máy yếu đi khi dùng mạng di động, trong khi phần lớn nguyên nhân nằm ở cách ứng dụng xử lý dữ liệu mạng chứ không phải năng lực xử lý thực sự của chip.
Nhiều ứng dụng gọi mạng đồng bộ ngay trên luồng cập nhật giao diện
Một số ứng dụng, đặc biệt ứng dụng ít được tối ưu, thực hiện lệnh gọi mạng để tải dữ liệu ngay trên luồng chính chịu trách nhiệm vẽ giao diện, thay vì tách sang một luồng nền riêng. Khi mạng ổn định và độ trễ thấp như Wi-Fi, lệnh gọi hoàn tất gần như tức thời nên người dùng không nhận ra vấn đề thiết kế này. Khi chuyển sang mạng di động có độ trễ cao hơn hoặc tín hiệu chập chờn, thời gian chờ phản hồi kéo dài đủ để luồng giao diện bị treo tạm thời, biểu hiện thành hiện tượng đứng hình đúng lúc ứng dụng đang chờ dữ liệu.
Modem di động chuyển đổi trạng thái công suất chậm hơn Wi-Fi
Chip modem di động có nhiều trạng thái công suất khác nhau để tiết kiệm pin, gọi là trạng thái RRC, chuyển từ trạng thái nghỉ sang trạng thái truyền dữ liệu tốc độ cao mất một khoảng thời gian thiết lập kết nối với trạm phát sóng. Wi-Fi không có cơ chế chuyển trạng thái phức tạp tương tự, gần như luôn sẵn sàng truyền dữ liệu. Với ứng dụng gửi nhiều yêu cầu mạng nhỏ liên tục, ví dụ mạng xã hội tải từng phần nội dung khi cuộn, độ trễ thiết lập kết nối của modem di động cộng dồn lại tạo cảm giác giật rõ hơn nhiều so với cùng thao tác trên Wi-Fi.
Cơ chế thử lại khi mất gói tin gây tắc nghẽn luồng xử lý
Mạng di động, đặc biệt ở khu vực sóng yếu hoặc đông người dùng cùng lúc, có tỷ lệ mất gói tin cao hơn Wi-Fi. Khi một gói tin bị mất, giao thức mạng phải chờ hết thời gian timeout rồi mới gửi lại, và một số ứng dụng khoá luôn thao tác giao diện liên quan cho tới khi nhận được phản hồi để tránh hiển thị dữ liệu sai, gây cảm giác treo máy tạm thời dù CPU lúc đó gần như không xử lý gì nặng. Một số dịch vụ còn tự tăng mức nén dữ liệu khi phát hiện kết nối di động để tiết kiệm dung lượng, đổi lại máy phải giải nén nhiều hơn trước khi hiển thị, đặc biệt với hình ảnh và video, cộng thêm một phần CPU vào cảm giác chậm dù dữ liệu tải về trên lý thuyết đã nhỏ hơn.
Chuyển đổi qua lại giữa các băng tần khiến kết nối không ổn định liên tục
Khi di chuyển, máy liên tục dò và chuyển giữa các băng tần hoặc trạm phát sóng khác nhau để giữ tín hiệu tốt nhất, mỗi lần chuyển giao đều có một khoảng gián đoạn truyền dữ liệu rất ngắn. Ứng dụng đang tải dữ liệu đúng lúc xảy ra chuyển giao phải chờ kết nối ổn định trở lại, tạo ra những đợt giật ngắt quãng không đều, khác với độ giật ổn định thường thấy khi nguyên nhân đến từ hiệu năng phần cứng.
Hiểu nhầm thường gặp
Nhiều người kết luận máy yếu hoặc chip đuối khi thấy lag rõ rệt lúc chuyển sang mạng di động, nhưng nếu mở một ứng dụng không cần mạng như máy tính hay trình xem ảnh đã lưu sẵn mà máy vẫn mượt hoàn toàn, điều đó chứng minh CPU và GPU không hề gặp vấn đề. Độ giật khu trú ở đúng những ứng dụng cần tải dữ liệu mạng là dấu hiệu rõ ràng cho thấy nguyên nhân nằm ở tầng kết nối chứ không phải năng lực xử lý của máy.
Xem thêm
Xem thêm tại hub Chậm, lag, đứng máy: tổng hợp bài viết và bài Điện thoại giật, lag khi cuộn màn hình hay chuyển ứng dụng dù cấu hình còn tốt để so sánh với các trường hợp giật không liên quan tới mạng. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang chính thức của Wi-Fi Alliance.
