Mục lục bài viết
Chạm vào một góc màn hình mà không nhận thao tác, trong khi phần còn lại vẫn vuốt chạm bình thường, là tình huống khiến nhiều người bối rối sau khi điện thoại vừa vào nước. Khác với màn hình bị nhòe hay ám vệt nước do hơi ẩm lọt vào lớp hiển thị, mất cảm ứng cục bộ liên quan đến lớp cảm biến điện dung nằm riêng biệt phía trên tấm nền, và cơ chế hư hỏng của hai bộ phận này hoàn toàn khác nhau dù cùng biểu hiện trên một màn hình.
Cảm ứng điện dung hoạt động dựa trên điện trường, dễ bị nhiễu bởi nước
Lớp cảm ứng trên hầu hết điện thoại hiện nay là loại điện dung projected, phát hiện sự thay đổi điện trường tại điểm ngón tay chạm vào lưới điện cực trong suốt phủ trên mặt kính. Nước là chất dẫn điện khi có lẫn tạp chất, nên khi một vùng nước đọng trên hoặc dưới lớp cảm ứng, nó tạo tín hiệu nhiễu giống như có vật chạm liên tục tại vị trí đó, khiến touch controller hiểu sai hoặc bỏ qua tín hiệu chạm thật ở khu vực lân cận để tránh nhận diện sai.
Phân biệt mất cảm ứng tạm thời do nước bề mặt và hư hỏng vĩnh viễn do ăn mòn mạch cảm ứng
Nếu nguyên nhân chỉ là màng nước mỏng đọng trên mặt kính hoặc len vào khe giữa mặt kính và khung máy, liệt cảm ứng thường biến mất sau khi máy khô hoàn toàn, mất vài giờ đến một ngày tùy độ ẩm môi trường. Ngược lại, nếu nước ngấm tới flex cable nối cảm ứng với bo mạch chủ hoặc chạm chân IC điều khiển cảm ứng, phản ứng oxy hóa xảy ra tại mối hàn hoặc đường mạch tín hiệu, gây đứt gãy vĩnh viễn mà để máy khô tự nhiên không khắc phục được.
Vì sao mất cảm ứng thường khoanh vùng ở một góc hoặc một cạnh cụ thể
Lưới cảm ứng điện dung chia thành nhiều hàng, cột điện cực độc lập kết nối về IC điều khiển qua các đường dẫn riêng chạy dọc cạnh màn hình đến flex cable. Khi nước xâm nhập từ một điểm cụ thể, chẳng hạn khe loa trên hoặc cạnh dưới nơi có cổng sạc, nó ảnh hưởng trước tiên đến các đường dẫn tín hiệu gần điểm xâm nhập nhất, trong khi hàng cột điện cực ở xa hơn vẫn hoạt động bình thường. Đây là lý do vùng mất cảm ứng thường có ranh giới theo hàng hoặc cột thay vì lan tỏa ngẫu nhiên.
Cách kiểm tra sơ bộ để xác định nước còn đọng hay đã gây hỏng vĩnh viễn
Cách kiểm tra tương đối đáng tin cậy là tắt nguồn hoàn toàn, để máy nghiêng nơi khô thoáng ít nhất 24 giờ rồi bật lại thử cảm ứng ở đúng vùng bị ảnh hưởng. Nếu vùng cảm ứng phục hồi hoàn toàn, nhiều khả năng nguyên nhân chỉ là màng nước tạm thời. Nếu sau thời gian đó vùng mất cảm ứng vẫn giữ nguyên hoặc lan rộng thêm, khả năng cao đã có ăn mòn ở flex cable hoặc IC cảm ứng, cần tháo máy đo điện trở tại các chân kết nối để xác định điểm đứt mạch.
Hiểu nhầm thường gặp
Một suy nghĩ phổ biến là chỉ cần chờ đủ lâu, cảm ứng sẽ tự phục hồi hoàn toàn vì bản thân màn hình vẫn lên hình ảnh bình thường, chứng tỏ máy không hỏng nặng. Thực tế lớp hiển thị và lớp cảm ứng vận hành độc lập với hai mạch điều khiển riêng, màn hình lên hình bình thường không đồng nghĩa với việc mạch cảm ứng còn nguyên vẹn. Có trường hợp máy hiển thị hoàn hảo nhưng mất cảm ứng vĩnh viễn ở một vùng do đường mạch dẫn tín hiệu cảm ứng đã bị ăn mòn đứt hẳn, trong khi mạch hiển thị đi theo đường khác không bị ảnh hưởng.
Xem thêm
Tham khảo thêm các bài viết cùng chủ đề tại Vào nước & ẩm: tổng hợp bài viết. Nếu máy chưa từng có dấu hiệu rõ ràng nào khác ngoài việc từng tiếp xúc nước, có thể tham khảo thêm bài Dấu hiệu điện thoại từng vào nước dù không tự biết để nhận diện sớm các bất thường liên quan. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang chính thức của USB Implementers Forum (USB-IF).
