Mục lục bài viết
Phóng to một tấm ảnh chân dung chụp bằng chế độ xoá phông, nhiều người phát hiện vài sợi tóc bay trước trán, một góc lông mi hoặc đầu ngón tay đặt gần mặt bị làm mờ dù những chi tiết này nằm ngay trong vùng đáng lẽ phải nét. Đây không phải lỗi lấy nét sai mà là lỗi của bản đồ độ sâu, lớp dữ liệu mà thuật toán tự dựng lên để quyết định phần nào giữ nguyên độ nét, phần nào bị làm mờ như hậu cảnh.
Bản đồ độ sâu đọc sai ở những vùng nào và vì sao
Bản đồ độ sâu được dựng từ vài nguồn dữ liệu kết hợp: thông tin từ camera phụ đo khoảng cách, chênh lệch góc nhìn giữa hai ống kính, và suy luận của mô hình AI dựa trên hình dạng chủ thể đã học. Với những vùng có ranh giới rõ như bờ vai, đường viền cằm, hệ thống suy luận khá chính xác. Nhưng với các chi tiết mảnh và có độ sâu thay đổi liên tục trong một khoảng rất nhỏ, như sợi tóc bay lơ lửng phía trước khuôn mặt, lông mi cong về phía ống kính, hay ngón tay đưa lên gần cằm, khoảng cách thực tế của từng điểm ảnh biến thiên nhanh hơn độ phân giải mà cảm biến đo độ sâu có thể phân biệt được. Thuật toán buộc phải làm tròn, gán những điểm ảnh mảnh đó vào cùng lớp độ sâu với vùng xung quanh gần nhất, thường là nền phía sau thay vì khuôn mặt phía trước. Sợi tóc hay lông mi vì vậy bị xử lý như thể chúng thuộc về hậu cảnh, và bị làm mờ theo, dù bằng mắt thường người xem biết rõ chúng gắn liền với chủ thể.
Vấn đề càng rõ khi chủ thể đeo kính gọng mảnh hoặc phụ kiện có cạnh mỏng, vì cùng một nguyên nhân: bề rộng vật thể nhỏ hơn ngưỡng phân giải mà hệ thống đo độ sâu xử lý tin cậy được.
Sự thật khác gì suy nghĩ thông thường
“Ảnh xoá phông bị mờ nhầm chi tiết là do máy lấy nét chưa chuẩn” là suy nghĩ không chính xác. Lấy nét và làm mờ hậu cảnh trong chế độ chân dung là hai bước tách biệt: máy vẫn lấy nét đúng vào khuôn mặt ở bước chụp, còn việc mờ nhầm sợi tóc hay lông mi xảy ra sau đó, ở bước xử lý phần mềm dựa trên bản đồ độ sâu. Cải thiện khả năng lấy nét không giải quyết được lỗi này, chỉ có việc cải thiện độ phân giải và thuật toán suy luận độ sâu mới giảm được hiện tượng đó.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Chụp thiếu sáng & chân dung: tổng hợp bài viết. Xem thêm Bokeh phần mềm và bokeh quang học từ khẩu độ lớn: khác nhau ở đâu, cách nhận biết ảnh giả lập.
