Mục lục bài viết
Chụp chân dung xong phóng to lên xem, phần tóc bay hay vành tai thường xuất hiện một quầng sáng nhoè hoặc bị cắt cụt như dán decal, trong khi nền phía sau vẫn nhoè đều đặn. Hiện tượng này gọi là halo effect, xảy ra ở chính những vùng biên phức tạp mà thuật toán xoá phông khó xử lý nhất, và nó không liên quan đến chất lượng ống kính hay cảm biến mà nằm ở giới hạn của khâu tính toán độ sâu.
Vì sao tóc là điểm yếu của mọi thuật toán xoá phông
Bản đồ độ sâu và bản đồ phân vùng chủ thể đều được tính toán ở độ phân giải thấp hơn nhiều so với ảnh gốc để tiết kiệm thời gian xử lý, sau đó phóng lên (upscale) cho khớp kích thước ảnh cuối. Sợi tóc có bề rộng chỉ vài pixel, nhỏ hơn nhiều so với độ phân giải mà mô hình AI thực sự “nhìn thấy”, nên khi phóng lên, ranh giới giữa tóc và nền bị làm tròn, gộp thành một khối liền thay vì giữ được từng sợi mảnh riêng biệt.
Tương phản màu giữa tóc và nền gây nhầm lẫn
Mô hình phân vùng dựa nhiều vào chênh lệch màu sắc và độ sáng để xác định ranh giới vật thể. Khi tóc có màu tối đứng trước nền cũng tối, hoặc ngược lại tóc sáng trước nền sáng, độ tương phản thấp khiến mô hình khó phân biệt đâu là biên thật. Kết quả thường là một trong hai lỗi: nền bị giữ lại sắc nét lẫn vào tóc, hoặc từng lọn tóc mảnh bị xoá nhầm thành nền rồi làm mờ.
Ánh sáng ngược làm lỗi biên rõ hơn
Khi nguồn sáng chính nằm phía sau chủ thể, viền tóc thường bị bao quanh bởi một quầng sáng rìa (rim light) tự nhiên. Vùng sáng viền này có cường độ trung gian, không hẳn thuộc chủ thể cũng không hẳn thuộc nền, khiến thuật toán phân vùng lưỡng lự và tạo ra một dải chuyển tiếp không đều, nhìn giống như một quầng halo giả tách rời khỏi đầu người trong ảnh sau xử lý.
Cách chụp giảm thiểu lỗi biên
Chọn phông nền ít chi tiết và có màu tương phản rõ với tóc, màu da giúp mô hình phân vùng dễ tách biên hơn. Đứng cách nền một khoảng đủ xa để chênh lệch độ sâu giữa chủ thể và nền lớn, mô hình sẽ ước lượng chính xác hơn so với khi chủ thể đứng sát tường. Tránh ánh sáng ngược quá gắt, hoặc nếu bắt buộc chụp ngược sáng thì giảm mức độ mờ hậu cảnh (chọn khẩu độ ảo lớn hơn như f/4 thay vì f/1.4) để phần biên lỗi ít bị phóng đại.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy càng nhiều megapixel thì xoá phông viền tóc càng mượt”. Độ phân giải cảm biến gần như không ảnh hưởng đến chất lượng biên xoá phông, vì bản đồ độ sâu và phân vùng luôn được tính ở độ phân giải thấp hơn ảnh gốc rất nhiều. Yếu tố quyết định là chất lượng mô hình AI và điều kiện ánh sáng, tương phản lúc chụp.
Xem thêm
Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Chụp thiếu sáng & chân dung: tổng hợp bài viết. Xem thêm Ảnh chụp đêm bị nhiễu hạt: nguyên nhân và cách giảm thiểu. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ Android chính thức của Google.
Zalo
