Mục lục bài viết
Quảng cáo điện thoại chơi game hay gộp chung hai khái niệm “input lag thấp” và “độ trễ hiển thị thấp” như thể tần số quét cao tự động giải quyết cả hai. Thực tế đây là hai đại lượng khác nhau nằm ở hai khâu khác nhau trong chuỗi xử lý, và tần số quét chỉ chạm được tới một phần nhỏ trong toàn bộ chuỗi đó.
Chuỗi touch-to-photon gồm những mắt xích nào
Từ lúc ngón tay chạm màn hình đến lúc ánh sáng phản hồi thay đổi trên panel, tín hiệu đi qua nhiều bước: cảm biến cảm ứng phát hiện điểm chạm, bộ điều khiển gửi toạ độ lên hệ điều hành, ứng dụng nhận sự kiện và tính toán logic, GPU dựng khung hình mới, bộ đệm chờ tới lượt quét, cuối cùng panel đổi trạng thái điểm ảnh rồi phát sáng. Input lag là tổng thời gian toàn bộ chuỗi này, còn độ trễ hiển thị (display latency) chỉ là thời gian hai bước cuối, tính từ lúc panel nhận tín hiệu điện tới lúc điểm ảnh thực sự đổi màu.
Display latency là độ trễ nội bộ của panel, không phải toàn bộ input lag
Độ trễ hiển thị phụ thuộc tốc độ chuyển trạng thái của lớp vật liệu hiển thị và mạch điều khiển hàng-cột bên trong panel, đo từ lúc nhận tín hiệu đến lúc điểm ảnh đạt độ sáng mục tiêu. Đây là thông số riêng của tấm nền, đo độc lập bằng thiết bị chuyên dụng, không cần chạm tay vào máy. Một panel có display latency thấp vẫn có thể nằm trong hệ thống có input lag tổng thể cao nếu các khâu cảm ứng hoặc dựng hình phía trước chậm.
Tần số quét cao giảm được mắt xích nào, bỏ qua mắt xích nào
Tần số quét quyết định khoảng cách thời gian giữa hai lần panel được phép cập nhật khung hình mới. Ở 60Hz, khung hình mới nhất chỉ hiển thị sau tối đa 16,7 mili giây kể từ khi dựng xong; ở 120Hz con số này giảm còn khoảng 8,3 mili giây. Đây là cải thiện thật, nhưng chỉ tác động khâu chờ quét cuối chuỗi. Thời gian cảm biến phát hiện điểm chạm, xử lý sự kiện, tính toán logic ứng dụng hoàn toàn không phụ thuộc tần số quét màn hình.
Vì sao tăng từ 60Hz lên 120Hz giảm lag rõ nhưng lên 144Hz ít cảm nhận hơn
Khi khoảng chờ quét chiếm tỷ trọng lớn trong tổng input lag, rút ngắn nó từ 16,7 xuống 8,3 mili giây tạo khác biệt rõ vì tỷ lệ giảm tới một nửa. Nhưng khi đã ở 120Hz, tăng tiếp lên 144Hz chỉ rút ngắn khoảng chờ quét xuống khoảng 6,9 mili giây, mức giảm tuyệt đối nhỏ hơn nhiều trong khi các mắt xích còn lại vẫn giữ nguyên độ trễ. Lợi ích biên giảm dần theo quy luật toán học của phép chia, không phải do phần cứng kém đi.
Nghẽn cổ chai thường nằm ở xử lý ứng dụng, không phải màn hình
Trong nhiều trường hợp, thời gian ứng dụng xử lý logic và thời gian GPU dựng khung hình chiếm phần lớn tổng input lag, đặc biệt khi máy tải nặng hoặc chip giảm xung do nhiệt. Lúc đó nâng tần số quét gần như không cải thiện cảm giác phản hồi, vì nút thắt nằm ở phía trước panel chứ không phải tốc độ quét.
Hiểu nhầm thường gặp
“Màn hình có display latency thấp nghĩa là máy phản hồi chạm nhanh” Display latency chỉ đo tốc độ đổi màu vật lý của điểm ảnh, không bao gồm thời gian cảm biến cảm ứng nhận diện điểm chạm hay thời gian hệ điều hành và ứng dụng xử lý sự kiện. Một chiếc máy có panel display latency rất thấp vẫn có thể phản hồi chạm chậm nếu chip xử lý hoặc phần mềm nặng nề.
Xem thêm
Chủ đề này được xếp trong nhóm Độ phân giải & tần số quét: tổng hợp bài viết. Xem thêm Tần số lấy mẫu cảm ứng (touch sampling rate) là gì, khác gì tần số quét màn hình.
Zalo
