Mục lục bài viết
Face ID trên iPhone và nhận diện khuôn mặt trên nhiều điện thoại Android giá rẻ đều gọi chung là “mở khoá bằng khuôn mặt”, nhưng hai công nghệ khác nhau ở tầng cảm biến, dẫn đến chênh lệch lớn về độ an toàn thực tế chứ không chỉ tốc độ hay giao diện.
Cảm biến chiều sâu dựng bản đồ 3D của khuôn mặt
Face ID dùng cụm cảm biến TrueDepth, gồm bộ chiếu điểm hồng ngoại bắn ra hàng chục nghìn điểm sáng không nhìn thấy bằng mắt thường lên khuôn mặt, cùng camera hồng ngoại đọc lại độ méo của các điểm đó. Nguyên lý này gọi là structured light. Từ dữ liệu méo điểm, hệ thống dựng bản đồ chiều sâu mô tả hình dạng ba chiều thực sự của khuôn mặt: độ nhô của mũi, độ lõm của mắt, đường viền cằm, rồi đối chiếu với dữ liệu đã đăng ký, không phải so khớp ảnh phẳng.
Camera 2D thông thường chỉ đọc hình ảnh phẳng
Phần lớn điện thoại Android tầm trung và giá rẻ dùng camera trước thông thường để nhận diện khuôn mặt, không có cảm biến chiều sâu chuyên dụng. Hệ thống chụp một ảnh hai chiều, dùng thuật toán học máy nhận diện các đặc điểm như khoảng cách hai mắt, tỷ lệ mũi miệng, rồi so sánh với ảnh mẫu đã lưu. Vì không có dữ liệu chiều sâu, hệ thống về bản chất đang so sánh ảnh phẳng với ảnh phẳng, nên khả năng phân biệt khuôn mặt thật với một tấm ảnh in độ phân giải cao hoặc video phát lại yếu hơn đáng kể.
Vì sao chênh lệch phần cứng dẫn đến chênh lệch cấp độ bảo mật
Nhà sản xuất thường phân loại nhận diện khuôn mặt thành hai cấp: cấp dùng để xác thực thanh toán, ứng dụng ngân hàng, và cấp chỉ dùng để mở khoá màn hình thông thường. Face ID cùng vài dòng máy Android cao cấp có cảm biến chiều sâu được xếp vào cấp an toàn cao vì dữ liệu ba chiều khó giả mạo bằng ảnh hoặc video phẳng. Nhận diện khuôn mặt 2D bằng camera thường bị giới hạn ở cấp thấp hơn, hệ điều hành có thể tự động chặn dùng để xác thực thanh toán dù người dùng đã bật để mở khoá màn hình.
Điều kiện ánh sáng ảnh hưởng khác nhau giữa hai công nghệ
Vì cảm biến hồng ngoại tự phát điểm sáng riêng, Face ID hoạt động được cả trong bóng tối, không phụ thuộc ánh sáng môi trường. Camera 2D cần đủ sáng để chụp ảnh rõ nét, nên kém ổn định hơn vào ban đêm hoặc nơi thiếu sáng.
Hiểu nhầm thường gặp
“Điện thoại nào có nhận diện khuôn mặt thì mức bảo mật cũng như nhau” là suy nghĩ không chính xác. Tên gọi tính năng giống nhau nhưng cơ chế phần cứng phía sau khác hẳn nhau. Một hệ thống dựng bản đồ chiều sâu ba chiều bằng cảm biến hồng ngoại chuyên dụng và một hệ thống chỉ so khớp ảnh phẳng có khả năng chống giả mạo hoàn toàn khác nhau, dù trải nghiệm sử dụng bên ngoài giống hệt nhau.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Khoá sinh trắc học: tổng hợp bài viết. Xem thêm Sinh trắc học có bị qua mặt bằng ảnh, mặt nạ giả không, mức độ rủi ro thực tế.
