Mục lục bài viết
Mua máy 128GB nhưng phần dung lượng khả dụng thực tế khi mở lên chỉ còn hơn 100GB, một khoảng cách mà không ít người mặc định gán cho “hãng quảng cáo sai”. Một phần khoảng cách đó đến từ cách quy đổi đơn vị GB, nhưng một phần khác đến từ chính hệ điều hành và các ứng dụng hệ thống cài sẵn, khối dữ liệu chiếm chỗ ngay từ lần đầu bật máy và có xu hướng phình to dần theo mỗi lần cập nhật.
Hệ điều hành gốc chiếm bao nhiêu ngay từ đầu
Bản thân hệ điều hành, dù là Android hay iOS, không phải một file nhỏ mà là tập hợp hàng nghìn thành phần: nhân hệ thống, driver phần cứng, thư viện đồ hoạ, framework bảo mật, giao diện người dùng và bộ font chữ đa ngôn ngữ. Một máy vừa xuất xưởng đã chiếm dụng dung lượng đáng kể cho riêng phần lõi này, trước khi người dùng cài thêm bất kỳ ứng dụng nào.
Ứng dụng hệ thống và bloatware cài sẵn
Ngoài hệ điều hành lõi, máy còn đi kèm loạt ứng dụng cài sẵn từ hãng: kho ứng dụng riêng, trợ lý ảo, ứng dụng sức khoẻ, ứng dụng sao lưu, và trên nhiều máy Android còn có thêm ứng dụng từ nhà mạng hoặc đối tác thương mại. Một số ứng dụng trong nhóm này có thể gỡ bỏ, nhưng nhiều ứng dụng hệ thống lõi chỉ có thể tắt (disable) chứ không xoá hẳn, vẫn chiếm chỗ dù không dùng đến.
Vì sao dung lượng hệ thống phình to dần theo thời gian
Mỗi bản cập nhật hệ điều hành lớn thường bổ sung tính năng mới, framework bảo mật mới, và thư viện tương thích cho phần cứng thế hệ mới, khiến tổng dung lượng hệ thống tăng dần qua từng năm. Một số bản cập nhật còn tạm giữ lại bản cũ song song bản mới trong lúc cài đặt để đảm bảo khôi phục được nếu lỗi, khiến dung lượng trống giảm mạnh rồi mới được giải phóng sau khi hoàn tất.
Phân vùng dành riêng và dữ liệu không thể xoá
Ngoài phần hệ điều hành hiển thị trong mục quản lý dung lượng, máy còn dành một phần bộ nhớ cho các phân vùng hệ thống ẩn: phân vùng khôi phục (recovery), phân vùng dự phòng cho quá trình cập nhật an toàn, và vùng đệm dành cho bộ nhớ ảo. Những phân vùng này không xuất hiện trong danh sách file người dùng có thể duyệt, nhưng vẫn tính vào tổng dung lượng đã sử dụng của thiết bị.
Khác biệt giữa các hãng Android
Mức độ “phình” của hệ điều hành khác nhau đáng kể giữa các hãng. Android gốc (như trên dòng Pixel) thường gọn hơn do ít lớp giao diện tuỳ biến chồng lên, trong khi các hãng có giao diện riêng phức tạp thường chiếm dung lượng hệ thống lớn hơn do có thêm lớp ứng dụng và dịch vụ riêng chạy song song với thành phần gốc.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy mới mua chưa cài gì thì dung lượng trống phải gần bằng dung lượng ghi trên hộp.” Ngay cả một máy chưa cài thêm bất kỳ ứng dụng nào của người dùng vẫn đã chiếm một phần dung lượng đáng kể cho hệ điều hành, ứng dụng hệ thống và các phân vùng dự phòng, nên dung lượng trống ban đầu luôn thấp hơn con số ghi trên hộp dù không tính đến cách quy đổi đơn vị GB.
Xem thêm
Bài này là một phần của nhóm bài viết Chọn dung lượng lưu trữ: tổng hợp bài viết. Xem thêm Dung lượng ghi trên hộp và dung lượng thực dùng được: vì sao luôn chênh nhau. Để tra cứu thông tin gốc, có thể xem thêm tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
