Mục lục bài viết
Nhiều người bật định dạng RAW (hoặc ProRAW tuỳ hãng) khi chụp thiếu sáng, kỳ vọng file gốc sẽ “cứu” được ảnh tối lúc hậu kỳ. Điều này đúng một phần, nhưng giới hạn nằm ở chính cảm biến chứ không phải phần mềm, và không ít người chỉnh RAW thiếu sáng xong lại thất vọng vì ảnh nhiễu nặng hơn cả bản JPEG chụp cùng lúc.
RAW lưu lại gì mà JPEG không có
JPEG được nén và ghi ở 8-bit mỗi kênh màu, áp sẵn đường cong tương phản và giảm nhiễu trước khi lưu — dữ liệu vùng tối gần như bị cắt bỏ vĩnh viễn để giảm dung lượng. File RAW (DNG) giữ nguyên dữ liệu cảm biến ở 10-12 bit, chưa qua nén mất dữ liệu hay áp đường cong tông màu. 10-bit cho 1024 mức sáng mỗi kênh so với 256 mức của 8-bit, nghĩa là còn nhiều chi tiết vùng tối để kéo lên mà không bị gãy thành dải màu (banding) như kéo JPEG.
Giới hạn thật nằm ở noise sàn của cảm biến
Kéo sáng vùng tối trong RAW không tạo ra ánh sáng mới, nó chỉ khuếch đại tín hiệu đã ghi được — bao gồm cả nhiễu nhiệt và nhiễu đọc vốn luôn tồn tại trong mạch cảm biến. Ở vùng bóng tối, tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu (SNR) vốn đã thấp; kéo thêm 2-3 stop đồng nghĩa khuếch đại nhiễu theo tỷ lệ tương ứng. Cảm biến điện thoại có điểm ảnh nhỏ hơn máy ảnh rời hàng chục lần nên full well capacity thấp, khiến giới hạn này bộc lộ rõ hơn nhiều so với chụp RAW trên máy ảnh chuyên nghiệp.
RAW tính toán khác RAW thuần thế nào
Một số máy gọi là “RAW” thực chất đã qua xử lý tính toán trước khi xuất DNG — ProRAW của Apple kết hợp dữ liệu nhiều khung để giảm nhiễu và mở rộng dải tương phản ngay trong file, khác với RAW thuần chỉ xuất một khung cảm biến thô. Đây là lý do ProRAW chụp thiếu sáng thường khoẻ hơn RAW thuần của nhiều máy Android tầm trung chỉ xuất đúng một khung chưa qua ghép ảnh.
Vì sao RAW thua kém chế độ đêm dựng sẵn về khử nhiễu
Night Mode tự động chụp một loạt khung ngắn liên tiếp, căn chỉnh và chồng ghép để triệt nhiễu bằng thuật toán trước khi xuất JPEG cuối cùng. RAW thuần thường chỉ là một khung đơn không qua bước ghép này nên nhiễu hạt vùng tối cao hơn hẳn. Muốn RAW thiếu sáng đẹp, người chụp phải tự khử nhiễu bằng phần mềm hậu kỳ, đòi hỏi thời gian và kỹ năng chứ máy không tự làm thay.
Khi nào nên chụp RAW cảnh thiếu sáng
RAW đáng dùng khi chủ thể tĩnh, có thời gian hậu kỳ kỹ — ví dụ phong cảnh đêm, kiến trúc có đèn. Với cảnh động hay khoảnh khắc cần chia sẻ ngay, JPEG từ chế độ đêm dựng sẵn thường tốt hơn vì đã tối ưu bằng thuật toán đa khung chuyên biệt mà một file RAW đơn không có.
Hiểu nhầm thường gặp
“Chụp RAW luôn cho ảnh thiếu sáng đẹp hơn JPEG vì giữ nhiều dữ liệu hơn.” Giữ nhiều dữ liệu hơn không đồng nghĩa nhiễu ít hơn. Nếu là RAW thuần một khung, ảnh JPEG từ chế độ đêm đa khung có thể sạch hơn hẳn vì đã qua bước triệt nhiễu bằng thuật toán mà file RAW chưa qua xử lý nào.
Xem thêm
Bài này là một phần của nhóm bài viết Chụp thiếu sáng & chân dung: tổng hợp bài viết. Xem thêm Ảnh chụp đêm bị nhiễu hạt: nguyên nhân và cách giảm thiểu. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
Zalo
