Mục lục bài viết
Chụp một chủ thể đứng ngược sáng gay gắt, mặt trời hoặc nguồn đèn mạnh nằm sát rìa khung hình, thường tạo vệt sáng loang, vòng tròn mờ hoặc quầng sáng lặp lại theo hình đa giác — khác với việc ảnh bị cháy sáng thông thường, và nguyên nhân nằm ở cấu trúc quang học nhiều lớp thấu kính trong module camera.
Flare hình thành từ phản xạ nội bộ giữa các lớp thấu kính
Module camera điện thoại thường ghép từ 5-8 lớp thấu kính nhỏ xếp chồng để bẻ cong ánh sáng đúng hướng vào cảm biến. Khi nguồn sáng mạnh chiếu vào ống kính ở góc gắt, một phần ánh sáng không đi thẳng đến cảm biến mà phản xạ qua lại giữa các bề mặt thấu kính, tạo vệt sáng loang hoặc quầng mờ lan khắp khung — gọi là lens flare. Với hệ nhiều lớp thấu kính nhỏ và khoảng cách ngắn như trên điện thoại, số bề mặt gây phản xạ nhiều hơn hẳn ống kính máy ảnh rời cấu trúc đơn giản hơn.
Ghosting là dạng flare có hình dạng lặp lại
Ghosting là biến thể cụ thể của flare, trong đó ánh sáng phản xạ tạo các đốm sáng có hình dạng lặp lại — thường là đa giác giống hình lá khẩu độ hoặc viền tròn thấu kính — xếp thành chuỗi dọc đường thẳng nối từ nguồn sáng qua tâm khung. Khác flare làm mờ và giảm tương phản toàn ảnh, ghosting tạo đốm sáng riêng biệt, rời rạc, dễ nhận ra khi soi vùng đối diện nguồn sáng.
Lớp phủ chống phản xạ và giới hạn trên ống kính giá rẻ
Lớp phủ chống phản xạ (AR coating) phủ lên bề mặt thấu kính để giảm tỷ lệ phản xạ ngược, thường đưa mỗi bề mặt xuống dưới 1%. Trên module giá rẻ, số lớp phủ và độ đồng đều khi phủ lên thấu kính nhựa nhỏ khó đạt chất lượng như thấu kính thuỷ tinh cao cấp, khiến flare và ghosting xuất hiện rõ và thường xuyên hơn khi gặp nguồn sáng gắt.
Phần mềm giảm được nhưng không xoá được ghosting đã ghi
Một số máy dùng thuật toán nhận diện vùng dị thường sáng không tương ứng chi tiết cảnh thật, rồi làm dịu tương phản vùng đó để giảm cảm giác chói loá tổng thể. Cách này hiệu quả với flare lan toả nhẹ, nhưng với đốm ghosting rõ nét đã in đè lên chi tiết ảnh, phần mềm khó phân biệt đâu là đốm giả và đâu là chi tiết thật cần giữ, nên hiếm khi loại bỏ hoàn toàn.
Kỹ thuật thực tế hạn chế flare khi buộc phải chụp ngược sáng
Đổi góc máy vài độ để nguồn sáng lệch khỏi vùng dễ gây phản xạ nội bộ thường giảm đáng kể mức flare mà không cần chỉnh phơi sáng. Dùng bàn tay, mũ, hoặc vật cản che trực tiếp nguồn sáng khỏi ống kính trong khi vẫn giữ chủ thể trong khung là cách hiệu quả nhất, được áp dụng phổ biến trong quay phim chuyên nghiệp từ trước khi có công nghệ chống flare.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy có lớp phủ chống flare cao cấp thì chụp ngược sáng gắt lúc nào cũng sạch.” Lớp phủ chống phản xạ chỉ giảm tỷ lệ phản xạ mỗi bề mặt thấu kính, không loại bỏ hoàn toàn hiện tượng vật lý này. Với nguồn sáng đủ mạnh và góc chiếu bất lợi, flare và ghosting vẫn xuất hiện trên mọi thiết bị, chỉ khác mức độ.
Xem thêm
Bài này thuộc nhóm nội dung Chụp thiếu sáng & chân dung: tổng hợp bài viết. Xem thêm HDR tự động giúp chụp ngược sáng không bị cháy sáng như thế nào.
Zalo
