Mục lục bài viết
Chụp trong phòng khách dùng đèn tuýp huỳnh quang hay đèn LED âm trần, không ít ảnh ra có màu vàng ám hoặc xanh lục nhàn nhạt phủ khắp khung hình dù mắt nhìn trực tiếp không thấy lệch màu rõ đến vậy. Đây không phải lỗi cảm biến mà là giới hạn của thuật toán cân bằng trắng tự động khi phải đoán nhiệt độ màu của một nguồn sáng có quang phổ không đều.
Cân bằng trắng giải quyết vấn đề gì
Mắt người có khả năng thích nghi màu, nhìn một tờ giấy trắng dưới ánh đèn vàng vẫn cảm nhận nó là trắng dù ánh sáng thực tế lệch tông vàng rõ rệt. Cảm biến máy ảnh không có khả năng thích nghi đó, nó ghi nhận đúng bước sóng ánh sáng phản chiếu từ vật thể. Thuật toán cân bằng trắng tự động (AWB) có nhiệm vụ ước lượng nhiệt độ màu Kelvin của nguồn sáng trong cảnh rồi bù trừ lại để vùng vốn dĩ trắng, xám trong ảnh trở về đúng trung tính.
Vì sao đèn huỳnh quang và LED giá rẻ gây khó
Ánh sáng mặt trời và đèn sợi đốt phát quang phổ liên tục, trải đều qua mọi bước sóng nên máy dễ ước lượng nhiệt độ màu chính xác. Đèn huỳnh quang và nhiều loại đèn LED giá rẻ lại phát quang phổ gián đoạn, mạnh ở một số dải bước sóng hẹp và gần như thiếu hẳn ở dải khác, do cấu tạo dựa trên lớp phốt pho phát quang thay vì phát xạ nhiệt liên tục. Với dữ liệu quang phổ không đầy đủ này, thuật toán AWB dễ suy luận sai nhiệt độ màu thực, dẫn tới ám vàng, ám lục tuỳ loại đèn.
Ánh sáng hỗn hợp làm thuật toán rối loạn
Nhiều thuật toán AWB phổ biến dựa trên giả định gray world, tức cho rằng trung bình màu sắc toàn khung hình phải tiệm cận màu xám trung tính, từ đó suy ngược ra độ lệch màu của nguồn sáng. Giả định này dễ sai khi trong khung hình có nhiều nguồn sáng khác nhiệt độ màu cùng lúc, ví dụ đèn trần vàng ấm pha lẫn ánh sáng ban ngày lọt qua cửa sổ, khiến thuật toán tính ra một mức bù trừ trung bình không khớp với bất kỳ vùng nào trong ảnh.
Cách đặt điểm trắng thủ công
Hầu hết ứng dụng camera có tuỳ chọn cân bằng trắng thủ công, cho phép chụp thử một vật màu trắng hoặc xám trung tính dưới đúng điều kiện ánh sáng hiện trường để máy lấy đó làm chuẩn tham chiếu. Cách này chính xác hơn hẳn chế độ tự động vì loại bỏ hoàn toàn bước suy đoán, đặc biệt hữu ích khi chụp lặp lại nhiều ảnh trong cùng một không gian ánh sáng cố định.
Hiểu nhầm thường gặp
“Ảnh bị ám vàng nghĩa là cảm biến camera kém, máy đời cũ mới bị vậy”. Ám màu dưới ánh đèn phổ gián đoạn xảy ra với mọi cảm biến, kể cả trên các dòng máy cao cấp, vì bản chất là giới hạn thuật toán ước lượng nguồn sáng chứ không phải chất lượng phần cứng ghi nhận màu.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Chụp thiếu sáng & chân dung: tổng hợp bài viết. Xem thêm Chế độ chụp đêm (Night Mode) trên điện thoại hoạt động thế nào.
Zalo
