Mục lục bài viết
Mùa hè hoặc sau khi vận động, nhiều người thấy cảm ứng đột nhiên ì hơn hẳn: bấm phải miết nhiều lần, gõ phím dính chữ, vuốt màn hình không trôi. Máy không hề bị hỏng, hiện tượng này bắt nguồn từ chính nguyên lý vật lý của cảm ứng điện dung khi gặp nước hoặc mồ hôi trên tay, và nó có giới hạn kỹ thuật mà không phần mềm nào khắc phục triệt để được.
Cảm ứng điện dung dựa vào điện tích cơ thể, không phải áp lực
Khác với cảm ứng điện trở đời cũ vốn dựa vào lực ép vật lý, cảm ứng điện dung trên điện thoại hiện nay đo sự thay đổi điện trường tại từng điểm giao của lưới điện cực trong suốt phủ trên kính. Cơ thể người dẫn điện nên khi ngón tay áp gần bề mặt kính, nó hút một phần điện tích tại điểm đó, tạo ra độ lệch điện dung mà chip cảm ứng ghi nhận và tính ra toạ độ.
Vì sao nước và mồ hôi lại gây nhiễu thay vì hỗ trợ
Nước tinh khiết dẫn điện kém nhưng mồ hôi chứa muối khoáng nên dẫn điện khá tốt, gần giống tính chất của ngón tay. Khi tay ướt chạm màn hình, lớp nước tạo thành một vùng dẫn điện lan rộng hơn diện tích tiếp xúc thật, khiến chip cảm ứng không xác định được chính xác tâm điểm chạm. Ở mức nhiễu cao hơn, thuật toán còn loại bỏ hẳn tín hiệu tại vùng đó vì cho rằng đây là nhiễu môi trường chứ không phải thao tác cố ý.
Chuẩn chống nước IP không liên quan tới độ nhạy cảm ứng khi ướt
Chỉ số IP67, IP68 chỉ chứng nhận nước không lọt vào bên trong làm hỏng linh kiện trong điều kiện thử nghiệm nhất định, không đảm bảo trải nghiệm thao tác cảm ứng mượt khi bề mặt kính có nước. Đây là hai vấn đề kỹ thuật khác nhau: một bên là khả năng chống xâm nhập, một bên là nguyên lý đo điện dung bị nhiễu bởi môi trường dẫn điện trên bề mặt.
Một số máy có chế độ xử lý cảm ứng ướt, nhưng hiệu quả có giới hạn
Nhiều dòng máy Android cao cấp và iPhone đời gần đây có thuật toán lọc nước (wet touch), thay đổi ngưỡng phát hiện và tần số quét khi nhận diện có nước trên màn hình để giảm chạm nhầm. Tuy nhiên thuật toán này chủ yếu tối ưu cho vài giọt nước mưa hoặc lớp ẩm mỏng, không xử lý được tình huống tay ướt sũng hay mồ hôi đọng thành lớp dày, vì lúc đó tín hiệu nhiễu và tín hiệu thật gần như không thể tách bạch.
Cách xử lý thực tế khi gặp tình huống này
Lau khô cả ngón tay và mặt kính bằng vải khô trước khi thao tác quan trọng, tránh dùng cạnh ngón tay hoặc lòng bàn tay có nhiều mồ hôi để chạm, và với các dòng máy có tuỳ chọn wet touch trong phần cài đặt hiển thị nâng cao, nên bật sẵn nếu hay dùng máy trong môi trường ẩm ướt.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy chống nước IP68 thì chạm tay ướt phải nhạy bình thường như tay khô.” Hai đặc tính này độc lập với nhau. IP68 nói về khả năng chịu nước của phần cứng, còn độ nhạy cảm ứng khi ướt phụ thuộc vào nguyên lý đo điện dung vốn bị nhiễu bởi nước dẫn điện, và giới hạn này tồn tại trên mọi máy chống nước tốt nhất hiện nay.
Xem thêm
Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Cảm ứng lỗi & liệt điểm: tổng hợp bài viết. Xem thêm Cảm ứng chậm, trễ (touch lag) không hẳn là liệt: nguyên nhân và cách phân biệt. Để tra cứu thông tin gốc, có thể xem thêm tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
