Ba chế độ hoạt động của NFC: đọc/ghi, giả lập thẻ và ngang hàng khác nhau thế nào

Chip NFC gắn trong điện thoại không vận hành theo một cách duy nhất. Chuẩn NFC Forum quy định ba chế độ hoạt động (operating mode) khác nhau về vai trò của thiết bị trong phiên giao tiếp, và điện thoại phải tự chuyển đổi giữa các chế độ này tuỳ vào ứng dụng đang chạy.

Chế độ đọc/ghi (Reader/Writer Mode)

Ở chế độ này, điện thoại đóng vai trò chủ động: chip NFC tự phát ra trường điện từ để cấp năng lượng và đọc dữ liệu từ một thẻ tag thụ động, ví dụ thẻ NFC dán trên poster, vòng đeo tay sự kiện hay tem sản phẩm. Điện thoại có thể chỉ đọc dữ liệu NDEF (link, văn bản, thông tin liên hệ) hoặc ghi đè dữ liệu mới vào thẻ nếu thẻ cho phép ghi lại. Thẻ tag trong trường hợp này không có nguồn điện riêng, toàn bộ năng lượng để mạch thẻ hoạt động và phản hồi tín hiệu đều lấy từ trường điện từ do điện thoại tạo ra.

Chế độ giả lập thẻ (Card Emulation Mode)

Đây là chế độ điện thoại “đóng giả” một thẻ thụ động trước một đầu đọc bên ngoài, điển hình nhất là máy POS khi thanh toán chạm. Vai trò chủ động lúc này thuộc về đầu đọc: máy POS phát trường điện từ, còn điện thoại chỉ phản hồi dữ liệu thanh toán đã lưu sẵn giống hệt cách một thẻ vật lý phản hồi. Về bản chất vận hành, chip NFC trong điện thoại lúc này hành xử thụ động tương tự thẻ tag ở chế độ đọc/ghi, chỉ khác là dữ liệu phản hồi được xử lý qua lớp bảo mật riêng (secure element hoặc host card emulation) thay vì đọc thẳng từ bộ nhớ.

Chế độ ngang hàng (Peer-to-Peer Mode)

Chế độ thứ ba cho phép hai thiết bị NFC chủ động trao đổi dữ liệu trực tiếp với nhau, dựa trên chuẩn giao tiếp NFCIP-1 (ISO/IEC 18092). Hai bên luân phiên phát trường điện từ để truyền và nhận dữ liệu, khác với hai chế độ trên vốn luôn có một bên chủ động và một bên thụ động cố định. Đây là cơ chế từng được dùng cho tính năng chia sẻ dữ liệu chạm-để-kết-nối giữa hai điện thoại trước khi các phương thức chia sẻ qua Wi-Fi Direct trở nên phổ biến hơn và thay thế phần lớn vai trò này.

Vì sao một chip NFC phải chuyển đổi linh hoạt giữa ba chế độ

Vì phần cứng ăng-ten NFC chỉ có một, hệ điều hành phải quyết định chip nên hoạt động ở vai trò chủ động hay thụ động tại từng thời điểm, dựa trên ứng dụng đang được ưu tiên phía trước màn hình hoặc dịch vụ nào đã đăng ký nhận sự kiện chạm. Đó là lý do khi vừa mở một ứng dụng đọc thẻ tag, tính năng thanh toán chạm bằng ví điện tử có thể tạm thời không phản hồi cho đến khi ứng dụng đó đóng lại hoặc nhường quyền điều khiển chip.

Hiểu nhầm thường gặp

“NFC lúc nào cũng chỉ dùng để thanh toán” là suy nghĩ phổ biến nhưng chưa đầy đủ. Thanh toán chạm chỉ là một ứng dụng của chế độ giả lập thẻ, một trong ba chế độ mà chip NFC hỗ trợ. Việc đọc thẻ tag thông tin hay trao đổi dữ liệu ngang hàng giữa hai thiết bị vận hành theo cơ chế kỹ thuật hoàn toàn khác, không liên quan gì đến giao dịch tài chính hay dữ liệu thẻ ngân hàng.

Xem thêm

Nội dung này thuộc cụm bài NFC & thanh toán chạm: tổng hợp bài viết. Xem thêm Thẻ NFC (name card điện tử, thẻ khách sạn) hoạt động thế nào, điện thoại đọc được loại nào.