Âm thanh không gian (spatial audio) khi quay video trên flagship khác gì âm thanh stereo thường

Âm thanh stereo ghi bằng hai kênh trái và phải, đủ để tái hiện vị trí nguồn âm theo chiều ngang khi nghe lại. Âm thanh không gian (spatial audio) đi xa hơn nguyên lý đó: nó ghi thêm thông tin về chiều trước sau và trên dưới, nhờ dùng nhiều micro đặt ở các vị trí khác nhau trên thân máy rồi xử lý tín hiệu để dựng lại một trường âm ba chiều thay vì chỉ hai điểm trái phải cố định.

Từ hai kênh cố định đến trường âm có thể thay đổi theo hướng nhìn

Với micro thu âm không gian, hệ thống thường dùng từ ba micro trở lên, tận dụng chênh lệch pha và cường độ âm thanh đến từng micro để tính toán hướng phát ra của từng nguồn âm, giống nguyên lý beamforming. Dữ liệu này được mã hoá thành định dạng nhiều kênh hoặc dạng đối tượng âm thanh (object-based), lưu kèm video thay vì chỉ trộn phẳng thành hai kênh trái phải. Một số máy còn đồng bộ hướng âm thanh với khung hình đang quay, gọi là hiệu ứng âm thanh đi theo zoom: khi phóng to vào một chủ thể, âm thanh từ hướng đó được làm nổi bật hơn tương ứng với thay đổi của khung hình.

Nghe được hiệu ứng ba chiều cần thiết bị phát hỗ trợ, không chỉ cần quay đúng chế độ

Ghi âm thanh không gian chỉ là một nửa quá trình. Khi phát lại qua loa ngoài điện thoại hoặc tai nghe thông thường không hỗ trợ giải mã định dạng không gian, hệ thống tự động hạ xuống thành stereo, và người nghe khó nhận ra khác biệt so với quay stereo thông thường. Để cảm nhận rõ chiều sâu và hướng âm thanh, cần tai nghe hỗ trợ định dạng không gian tương ứng, và ở một số trường hợp cần thêm tính năng theo dõi chuyển động đầu (head tracking) để trường âm xoay theo hướng người nghe quay đầu. Ngoài ra, file video quay kèm âm thanh không gian thường nặng hơn do phải lưu thêm dữ liệu từ nhiều kênh micro thay vì chỉ hai kênh.

Quan niệm sai lệch cần điều chỉnh

“Âm thanh không gian nghe to, rõ và hay hơn hẳn stereo trong mọi trường hợp” là cách hiểu chưa đúng bản chất. Khác biệt cốt lõi nằm ở khả năng định vị hướng và chiều sâu của âm thanh, không phải độ to hay độ rõ giọng nói. Trong môi trường ồn hoặc khi phát trên thiết bị không hỗ trợ giải mã không gian, video quay bằng chế độ này có thể nghe không khác, thậm chí đôi khi kém tự nhiên hơn do quá trình xử lý đa kênh, nếu so với một bản ghi stereo được tối ưu tốt cho đúng mục đích sử dụng.

Xem thêm

Nội dung này thuộc cụm bài Quay video & chống rung: tổng hợp bài viết. Xem thêm Micro thu âm khi quay video: vì sao tiếng gió dễ lấn át giọng nói, cách hạn chế.