Mục lục bài viết
Nhìn bằng mắt và thử qua loa khi giao dịch chỉ phát hiện được lỗi rõ ràng. Với ba bộ phận hao mòn nhanh nhất trên máy cũ — pin, màn hình, camera — cần công cụ đo cụ thể để biết chính xác mức độ xuống cấp trước khi trả giá, thay vì chỉ dựa vào cảm nhận.
Đo sức khoẻ pin bằng số liệu, không chỉ theo lời kể
Trên iPhone, vào Cài đặt > Pin > Tình trạng pin & Sạc để xem chỉ số Dung lượng pin tối đa (Maximum Capacity) so với pin gốc — dưới 80% là pin đã xuống cấp đáng kể, nên yêu cầu giảm giá tương đương chi phí thay pin hoặc từ chối máy nếu chỉ số dưới 75%. Mục này cũng hiển thị dòng cảnh báo nếu pin đã qua thay thế không chính hãng (Không rõ linh kiện), một dấu hiệu máy từng sửa chữa ở nơi không uy tín.
Trên Android, số máy không có sẵn chỉ số pin chi tiết như iPhone nên cần cài ứng dụng chẩn đoán như AccuBattery hoặc Battery Guru, đo trong vài phút sử dụng để ước tính dung lượng thực tế so với dung lượng danh định của máy. Cách kiểm tra nhanh hơn khi đang xem máy trực tiếp: sạc thử 10 phút và quan sát tốc độ tăng phần trăm pin cùng nhiệt độ máy — pin chai nặng thường nóng nhanh bất thường và tăng phần trăm không đều.
Ngoài dung lượng, hỏi người bán số chu kỳ sạc (cycle count) nếu máy có hỗ trợ xem qua công cụ như 3uTools (iPhone) hoặc ứng dụng nhà sản xuất — máy trên 500 chu kỳ thường đã bước vào giai đoạn xuống cấp nhanh dù chỉ số dung lượng còn tạm ổn.
Kiểm tra điểm chết và ám màu màn hình bằng hình nền kiểm tra
Mở lần lượt các phông nền đơn sắc thuần trắng, đen, đỏ, xanh lá, xanh dương (có thể tìm ảnh “dead pixel test” lưu sẵn hoặc dùng ứng dụng Display Tester) và quan sát toàn bộ màn hình dưới ánh sáng đủ, di chuyển góc nhìn để phát hiện điểm chết (chấm đen cố định), điểm sáng dư (chấm sáng cố định không đổi màu theo nền) hoặc vùng ám màu do dán ép lại không đều.
Với màn hình OLED đã dùng lâu, phông nền trắng còn giúp phát hiện burn-in — hiện tượng lưu ảnh mờ cố định của thanh trạng thái hoặc icon thường dùng, biểu hiện rõ nhất khi nhìn nghiêng màn hình trắng dưới ánh sáng mạnh. Đây là lỗi không thể khắc phục bằng phần mềm, chỉ có thể xử lý bằng cách thay tấm nền.
Kiểm tra cảm ứng bằng cách vẽ liên tục một đường zíc zắc phủ kín toàn màn hình trong một ứng dụng ghi chú hoặc ứng dụng test cảm ứng chuyên dụng — vùng nào đường vẽ bị đứt quãng hoặc không nhận thao tác là vùng cảm ứng đã yếu, thường gặp ở viền và các góc do từng va đập.
Kiểm tra camera bằng ảnh chụp thử thực tế, không chỉ xem giao diện
Chụp thử ở cả camera trước và sau tại cùng một điều kiện sáng, sau đó phóng to ảnh trên chính màn hình máy để kiểm tra độ nét, đốm mờ cố định (bụi vào ống kính hoặc cảm biến bị ẩm) và hiện tượng loé sáng bất thường ở góc ảnh. Chụp thêm một tấm ở điều kiện thiếu sáng để kiểm tra khả năng lấy nét tự động — camera hỏng motor lấy nét thường mất nhiều giây hoặc không lấy nét được trong ánh sáng yếu.
Với máy có nhiều camera sau, thử lần lượt từng ống kính (góc rộng, tele, macro) vì lỗi thường chỉ xảy ra ở một cảm biến trong khi các cảm biến còn lại vẫn hoạt động bình thường, dễ bị bỏ sót nếu chỉ chụp thử một lần bằng camera chính.
Kiểm tra loa, micro và các cảm biến còn lại
Gọi thử một cuộc gọi ngắn hoặc dùng ứng dụng ghi âm để kiểm tra micro chính có thu âm rõ, không rè hay ngắt quãng — lỗi micro thường khó phát hiện nếu chỉ bật loa ngoài nghe nhạc. Phát một đoạn nhạc ở âm lượng tối đa qua loa ngoài để kiểm tra tiếng rè hoặc rung màng loa bất thường, dấu hiệu thường gặp ở máy từng vào nước hoặc dùng lâu ngày. Với máy có cảm biến vân tay, thử đăng ký vân tay mới và mở khoá liên tục nhiều lần ở các góc ngón tay khác nhau để kiểm tra độ nhạy — cảm biến vân tay dưới màn hình OLED thường là bộ phận xuống cấp sớm trên máy đã qua sử dụng nhiều năm.
Kiểm tra cảm biến vân tay hoặc Face ID nên thực hiện sau khi đã tự tay thiết lập lại từ đầu (không dùng vân tay/khuôn mặt có sẵn của người bán), vì tốc độ nhận diện có thể khác nhau tuỳ dữ liệu sinh trắc đã lưu.
Bảng ngưỡng tham khảo khi đánh giá máy cũ
Để tránh cảm tính khi thương lượng giá, có thể dùng các ngưỡng sau làm cơ sở: dung lượng pin tối đa trên 85% coi là tốt, 80-85% chấp nhận được nếu giá đã trừ hao, dưới 80% nên yêu cầu giảm giá bằng đúng chi phí thay pin chính hãng tại thời điểm mua. Với màn hình, bất kỳ điểm chết nào trong vùng hiển thị chính (không tính rìa ngoài cùng) đều nên coi là lỗi cần từ chối hoặc giảm giá đáng kể, vì điểm chết không thể tự khắc phục và có xu hướng lan rộng theo thời gian. Với camera, hiện tượng loé sáng nhẹ ở góc ảnh khi chụp ngược sáng là bình thường ở nhiều dòng máy, nhưng đốm mờ cố định xuất hiện ở mọi bức ảnh bất kể góc chụp là dấu hiệu ống kính hoặc cảm biến đã hỏng, cần yêu cầu kiểm tra lại trước khi mua.
Xem thêm
Đây là một bài trong nhóm chủ đề Kinh nghiệm mua máy cũ: toàn tập. Xem thêm quy trình kiểm tra tổng quát trước khi mua tại Cách kiểm tra điện thoại cũ trước khi mua, hoặc tìm hiểu về bảo quản và tăng tuổi thọ pin nếu vừa mua được máy pin còn tốt. Tham khảo thêm tại trang hỗ trợ chính thức của Apple để có thông tin cập nhật chính thức về chủ đề này.
Zalo
