Mục lục bài viết
Điện thoại bỏ quên trong ngăn kéo, va li hoặc túi đồ cũ vài tháng liền không lên nguồn khi cắm sạc lại là tình huống khác hẳn máy hết pin thông thường. Ở trường hợp hết pin bình thường, cắm sạc vài phút là có biểu tượng pin hoặc rung phản hồi. Khi pin đã xả sâu quá lâu, máy có thể im lặng hoàn toàn kể cả khi cắm sạc, khiến người dùng tưởng nhầm sang hỏng cổng sạc hay hỏng màn hình.
Pin lithium tự xả theo thời gian ngay cả khi không dùng
Pin lithium-ion và lithium-polymer trên điện thoại không giữ nguyên mức năng lượng khi để không dùng, mà tự mất dần điện áp qua quá trình gọi là tự xả, do các phản ứng hoá học nội tại vẫn diễn ra dù không có dòng điện chạy ra ngoài. Tốc độ tự xả phụ thuộc nhiệt độ bảo quản và mức pin ban đầu, nhưng một máy để quên nhiều tháng với pin gần cạn khi cất đi hoàn toàn có thể rơi xuống mức điện áp rất thấp, thấp hơn nhiều so với mức pin báo 0% mà người dùng thấy lúc còn dùng bình thường.
Ngưỡng cắt bảo vệ tối thiểu của mạch quản lý pin
Mỗi viên pin đi kèm một mạch quản lý pin nhỏ, gọi là BMS hoặc mạch bảo vệ pin, có nhiệm vụ ngắt kết nối pin khỏi hệ thống nếu điện áp tế bào tụt xuống dưới ngưỡng an toàn, phổ biến trong khoảng 2,4 đến 3,0 vôn tuỳ thiết kế, nhằm ngăn pin bị xả kiệt tới mức gây hư hại cấu trúc hoá học bên trong. Khi điện áp đã tụt xuống dưới hoặc rất gần ngưỡng này, mạch bảo vệ giữ trạng thái ngắt, không cho dòng sạc đi thẳng vào pin ngay lập tức, kể cả khi cắm sạc, để tránh dòng nạp đột ngột vào một tế bào đã suy yếu.
Vì sao cắm sạc không phản hồi ngay mà cần chờ
Ở tình huống pin xả sâu nhưng chưa vượt giới hạn phục hồi, mạch sạc áp dụng chế độ nạp nhỏ giọt, cấp dòng điện rất nhỏ trong giai đoạn đầu để nâng dần điện áp tế bào lên trên ngưỡng an toàn trước khi chuyển sang chế độ nạp nhanh bình thường. Giai đoạn này có thể kéo dài từ vài phút đến hơn một giờ tuỳ mức độ xả sâu, và trong suốt thời gian đó màn hình hay đèn LED có thể chưa xuất hiện, khiến người dùng lầm tưởng máy không nhận sạc. Rút ra cắm lại liên tục lúc này chỉ làm gián đoạn quá trình đang diễn ra.
Khi nào pin đã vượt quá khả năng phục hồi
Nếu để pin ở mức điện áp cực thấp quá lâu, thường tính bằng nhiều tháng liên tục không cắm sạc, một số tế bào có thể xảy ra lắng đọng kim loại bên trong, làm giảm vĩnh viễn dung lượng khả dụng hoặc khiến mạch bảo vệ khoá hẳn không cho nạp lại. Trường hợp này khác xả sâu thông thường ở chỗ dù đã cắm sạc qua đêm, hoàn toàn không có phản hồi nào, không nóng lên ở khu vực pin. Đây là lúc cần kỹ thuật viên đo trực tiếp điện áp tế bào pin bằng thiết bị chuyên dụng thay vì tiếp tục cắm sạc thử tại nhà.
Hiểu nhầm thường gặp
Nhiều người thấy máy không phản hồi ngay sau khi cắm sạc liền kết luận cổng sạc hỏng hoặc pin đã chết hẳn, trong khi thực tế chỉ cần chờ thêm thời gian cho giai đoạn nạp nhỏ giọt hoàn tất. Hiểu nhầm khác là nghĩ dùng củ sạc công suất càng lớn sẽ giúp pin hồi phục nhanh hơn, trong khi mạch bảo vệ pin xả sâu luôn giới hạn dòng nạp ở mức rất nhỏ bất kể công suất củ sạc.
Xem thêm
Bài viết thuộc nhóm Sập nguồn & treo logo: tổng hợp bài viết. Tham khảo thêm bài Điện thoại không lên nguồn, không phản hồi: nguyên nhân và cách xử lý.
Zalo
