Mục lục bài viết

Chất lượng âm thanh trên điện thoại không chỉ nằm ở “loa to hay nhỏ” — cấu hình loa, công nghệ khử ồn và chuẩn kết nối tai nghe đều ảnh hưởng tới trải nghiệm nghe gọi và giải trí hàng ngày.

Loa ngoài & âm thanh không gian

Điện thoại phổ thông thường chỉ có một loa đơn ở cạnh dưới máy, trong khi các dòng cao cấp hơn trang bị hệ thống loa kép (stereo) — kết hợp loa dưới với loa thoại phía trên hoặc một loa phụ riêng — cho âm thanh có chiều sâu và tách kênh trái/phải rõ hơn khi xem video hoặc chơi game. Một số máy cao cấp còn hỗ trợ âm thanh không gian (spatial audio), mô phỏng hiệu ứng âm thanh bao quanh dù chỉ phát từ loa hoặc tai nghe hai kênh, tạo cảm giác âm thanh “đến từ nhiều hướng” khi xem nội dung hỗ trợ định dạng này.

Micro & khử ồn

Phần lớn điện thoại hiện nay trang bị từ 2-3 micro đặt ở các vị trí khác nhau trên thân máy, không chỉ để thu âm khi gọi điện mà còn phục vụ khử ồn chủ động (active noise cancellation) khi quay video hoặc gọi video call trong môi trường ồn. Cơ chế khử ồn hoạt động bằng cách một micro thu âm giọng nói chính, micro còn lại thu tiếng ồn nền, sau đó thuật toán xử lý tín hiệu loại bỏ phần tiếng ồn chung giữa hai nguồn thu, giữ lại giọng nói rõ hơn cho người nghe đầu dây bên kia.

Jack tai nghe & Bluetooth audio

Phần lớn điện thoại flagship hiện nay đã loại bỏ jack cắm tai nghe 3.5mm truyền thống, chuyển hoàn toàn sang kết nối không dây (Bluetooth) hoặc cổng USB-C dùng chung với cổng sạc. Tai nghe Bluetooth hiện đại hỗ trợ nhiều chuẩn codec âm thanh khác nhau (SBC cơ bản, AAC phổ biến trên thiết bị Apple, aptX/LDAC trên nhiều thiết bị Android cao cấp) — chuẩn codec cao cấp hơn cho chất lượng âm thanh gần với có dây hơn nhưng cần cả tai nghe và điện thoại cùng hỗ trợ chuẩn đó mới phát huy hiệu quả.

Vì sao âm thanh không dây đôi khi trễ hoặc giật

Độ trễ âm thanh Bluetooth phụ thuộc vào chuẩn codec đang dùng và khoảng cách/vật cản giữa tai nghe và điện thoại — codec tối ưu độ trễ thấp (như một số chuẩn game mode trên tai nghe hiện đại) giúp giảm cảm giác lệch hình-tiếng khi chơi game hoặc xem video, trong khi codec ưu tiên chất lượng âm thanh cao thường đánh đổi độ trễ lớn hơn một chút. Giật, ngắt quãng âm thanh thường do nhiễu sóng từ nhiều thiết bị Bluetooth/Wi-Fi hoạt động cùng lúc trong khu vực đông người, hoặc do pin tai nghe yếu ảnh hưởng khả năng duy trì kết nối ổn định.

Sai lầm thường gặp

“Loa kép luôn nghĩa là âm thanh to gấp đôi loa đơn.” Loa kép chủ yếu cải thiện chiều sâu và tách kênh âm thanh, không nhất thiết tăng gấp đôi độ lớn âm lượng tổng thể.
“Tai nghe Bluetooth cao cấp thì luôn không có độ trễ.” Ngay cả tai nghe cao cấp vẫn có độ trễ nhất định do bản chất truyền tín hiệu không dây, chỉ là mức trễ đã được tối ưu thấp tới mức khó nhận ra trong sử dụng thông thường.
“Mất jack tai nghe 3.5mm là một bước lùi hoàn toàn.” Đánh đổi này giúp máy có thêm không gian cho pin lớn hơn hoặc thiết kế mỏng hơn, dù đúng là gây bất tiện cho người có sẵn tai nghe có dây yêu thích.

Lưu ý khi chọn máy theo nhu cầu âm thanh

Người thường nghe nhạc, xem phim nên ưu tiên máy có loa kép và hỗ trợ chuẩn codec Bluetooth cao cấp nếu dùng tai nghe không dây tương thích. Người hay gọi điện, họp trực tuyến ngoài trời hoặc nơi ồn nên quan tâm số lượng micro và tính năng khử ồn cuộc gọi được quảng cáo cụ thể, không chỉ tin vào mô tả chung chung “âm thanh rõ nét”. Xem thêm Tư vấn chọn mua điện thoại: toàn tập để cân đối âm thanh với các yếu tố khác khi chọn máy.

Chứng nhận âm thanh từ thương hiệu thứ ba

Một số hãng hợp tác với các thương hiệu âm thanh chuyên nghiệp (như Harman Kardon, Dolby Atmos được cấp phép sử dụng trên loa hoặc phần mềm xử lý âm thanh) để tinh chỉnh chất âm loa ngoài hoặc bổ sung hiệu ứng âm thanh không gian qua phần mềm. Các chứng nhận này thường phản ánh một mức độ đầu tư nhất định vào chất lượng âm thanh, nhưng nên nghe thử trực tiếp hoặc xem đánh giá thực tế thay vì chỉ tin vào tên thương hiệu in trên hộp, vì mức độ cải thiện thực tế khác nhau tuỳ cách từng hãng triển khai.

Âm thanh khi quay video — yếu tố hay bị bỏ qua

Ngoài chất lượng hình ảnh, khả năng thu âm khi quay video cũng là yếu tố đáng cân nhắc với người thường quay video chia sẻ hoặc làm nội dung — một số máy tối ưu riêng chế độ thu âm định hướng (zoom âm thanh theo hướng camera đang zoom hình ảnh) hoặc giảm tiếng gió khi quay ngoài trời. Đây là tính năng ít được nhắc tới trong thông số quảng cáo nhưng ảnh hưởng rõ rệt tới chất lượng video thành phẩm.