Mục lục bài viết
Quảng cáo “vay 5 triệu, nhận tiền trong 15 phút, không cần chứng minh thu nhập” hay “tuyển cộng tác viên đặt đơn ảo, hoa hồng 300 nghìn mỗi ngày” xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội và SMS. Điểm chung của các app đứng sau lời mời này là đòi cấp quyền vượt xa nhu cầu chức năng, đó là dấu hiệu đáng tin nhất để nhận diện trước khi tiền mất, dữ liệu lộ.
Danh sách quyền bất thường cần soi kỹ khi cài đặt
Một ứng dụng vay tiền hợp pháp chỉ cần quyền camera để chụp CCCD và quyền lưu trữ để tải ảnh lên. Nhưng phần lớn app vay nặng lãi trá hình lại đòi thêm quyền đọc danh bạ, nhật ký cuộc gọi, tin nhắn SMS và quyền hiển thị chồng lớp (draw over other apps). Đây là những quyền dùng để lấy số người thân, bạn bè trong danh bạ nhằm gọi điện đe dọa, bêu xấu khi nạn nhân trả nợ chậm, chứ không phục vụ việc giải ngân khoản vay.
Cơ chế của app “việc nhẹ lương cao”
Dạng lừa đảo này thường bắt đầu bằng vài nhiệm vụ nhỏ trả tiền thật để tạo lòng tin, sau đó dẫn dụ nạn nhân nạp tiền vào ví trong app để “kích hoạt đơn hàng giá trị cao” với lời hứa hoàn vốn kèm lãi. Ứng dụng vận hành mô hình này gần như luôn được cài qua đường dẫn tải file APK ngoài kho chính thống, vì hành vi chiếm đoạt tiền nạp không thể lọt qua vòng kiểm duyệt của Google Play hay App Store.
Vì sao đọc danh bạ và tin nhắn nguy hiểm hơn cả mất tiền vay
Khi cấp quyền đọc danh bạ, toàn bộ số điện thoại kèm tên lưu trong máy bị tải lên máy chủ của nhóm vận hành app, kể cả những người không liên quan đến khoản vay. Quyền đọc SMS cho phép ứng dụng tự lấy mã OTP giao dịch ngân hàng nếu sau đó phát sinh thanh toán trên cùng thiết bị. Hai quyền này gộp lại biến một khoản vay vài triệu đồng thành nguy cơ lộ toàn bộ dữ liệu liên lạc cá nhân.
Kiểm tra hợp pháp của app tài chính trước khi cài
Ứng dụng cho vay hợp pháp phải công khai tên pháp nhân, giấy phép hoạt động và lãi suất theo năm ngay trên trang giới thiệu, không chỉ hiển thị số tiền trả góp mỗi ngày để né tránh con số lãi suất thật. Có thể tra tên công ty trên cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia để xác minh, và nên từ chối ngay các app không có địa chỉ văn phòng hoặc chỉ liên hệ qua Zalo, Telegram cá nhân.
Xử lý khi đã lỡ cài và cấp quyền
Gỡ ứng dụng ngay, sau đó vào Cài đặt kiểm tra xem quyền đã cấp có bị thu hồi hoàn toàn chưa vì một số thiết bị vẫn giữ log quyền cũ. Đổi mật khẩu các tài khoản ngân hàng, ví điện tử đăng nhập trên cùng máy, đồng thời cảnh báo trước người thân trong danh bạ rằng có thể sẽ nhận cuộc gọi đòi nợ giả danh liên quan đến mình dù họ không hề vay tiền.
Hiểu nhầm thường gặp
“Chỉ cần không trả nợ thì app cũng không làm gì được vì đó chỉ là ứng dụng trên điện thoại.” Vấn đề không dừng ở khoản vay mà nằm ở dữ liệu đã bị đánh cắp trước đó. Ngay khi cấp quyền đọc danh bạ và SMS, dữ liệu đã rời khỏi máy và nằm trên máy chủ của bên vận hành, việc gỡ app sau đó không thu hồi lại được thông tin đã bị sao chép.
Xem thêm
Đây là một bài trong nhóm chủ đề Phòng chống lừa đảo & mã độc: tổng hợp bài viết. Xem thêm Cài đặt ứng dụng ngoài Play Store/App Store (sideload): rủi ro và lưu ý. Để tra cứu thông tin gốc, có thể xem thêm tại trang hỗ trợ Android chính thức của Google.
Zalo
