Chế độ âm thanh cân bằng (equalizer/sound profile) tùy chỉnh có thực sự cải thiện chất lượng loa ngoài không

Hầu hết điện thoại tầm trung trở lên đều có mục cài đặt âm thanh với các preset như Nhạc, Phim, Giọng nói, hoặc thanh chỉnh equalizer thủ công theo dải tần. Nhiều người kỳ vọng bật đúng chế độ sẽ khiến loa ngoài nghe hay hẳn lên, nhưng thực tế các preset này chỉ điều chỉnh được trong phạm vi giới hạn của phần cứng sẵn có, không thể biến một loa nhỏ thành loa chất lượng cao.

Equalizer hoạt động trên tín hiệu điện, không thay đổi được màng loa

Về bản chất, equalizer là bộ lọc tần số áp lên tín hiệu số trước khi gửi tới mạch khuếch đại và màng loa. Nó có thể tăng hoặc giảm biên độ ở từng dải tần cụ thể, nhưng không thể cấp cho màng loa khả năng vật lý mà nó vốn không có. Nếu loa không tái tạo được tần số dưới 100Hz do giới hạn kích thước, việc kéo thanh trượt bass lên tối đa trong equalizer chỉ khiến mạch khuếch đại cố gắng đẩy tín hiệu mạnh hơn ở dải đó, dễ dẫn tới méo tiếng thay vì tạo ra âm trầm thực sự.

Preset “Nhạc” thường chỉ là đường cong loudness quen thuộc

Chế độ nghe nhạc mặc định trên nhiều máy áp dụng đường cong loudness, tức là tăng nhẹ hai đầu dải tần cao và trầm so với dải trung để tạo cảm giác âm thanh sôi động hơn khi nghe ở âm lượng vừa phải. Cách làm này phù hợp về mặt tâm lý thính giác con người, nhưng khi bật ở âm lượng lớn, phần tăng cường đó cộng dồn với giới hạn vật lý của loa dễ khiến âm thanh chói ở dải cao hoặc rè ở dải trầm rõ hơn so với chế độ mặc định phẳng.

Chỉnh EQ thủ công hiệu quả nhất ở việc giảm, không phải tăng

Người dùng am hiểu âm thanh thường khuyên nên dùng equalizer để cắt bớt tần số có vấn đề thay vì tăng cường dải mình muốn nghe rõ hơn. Ví dụ nếu loa bị chói ở một dải tần cao cụ thể do cộng hưởng khung máy, giảm nhẹ dải đó xuống vài dB sẽ giúp âm thanh dễ chịu hơn rõ rệt, trong khi tăng dải trầm lên để bù cho bass yếu gần như không mang lại cải thiện tương xứng vì đã chạm giới hạn phần cứng.

Một số chế độ âm thanh không gian giả lập dựa vào xử lý pha tín hiệu

Ngoài equalizer tần số, một số máy có thêm chế độ giả lập âm thanh vòm cho loa ngoài bằng cách xử lý lệch pha và độ trễ nhỏ giữa hai kênh loa, tạo cảm giác âm thanh rộng hơn thực tế. Hiệu ứng này dễ nhận thấy khi nghe nhạc có nhiều nhạc cụ dàn trải, nhưng lại có thể làm giọng hát chính nghe hơi loãng hoặc lệch tâm so với chế độ stereo thông thường, nên không phải lúc nào bật lên cũng là lựa chọn tốt hơn.

Hiểu nhầm thường gặp

“Cứ bật preset âm thanh nào có chữ Bass Boost là loa sẽ nghe khỏe và hay hơn hẳn” Bass Boost chỉ khuếch đại tín hiệu điện ở dải trầm, còn khả năng tái tạo âm trầm thực tế vẫn phụ thuộc vào kích thước màng loa và khoang cộng hưởng; bật quá tay thường khiến loa rè hoặc méo tiếng rõ hơn là nghe hay hơn.

Xem thêm

Chủ đề này được xếp trong nhóm Loa ngoài & âm thanh không gian: tổng hợp bài viết. Xem thêm Loa điện thoại bị rè, nhỏ tiếng: nguyên nhân và cách khắc phục.