Mục lục bài viết
Cùng một chiếc điện thoại, cùng chụp cùng một cảnh, nhưng máy chuyển sang định dạng ảnh và video mới có thể lưu được nhiều nội dung hơn hẳn máy vẫn dùng định dạng cũ, dù cảm biến camera và số điểm ảnh không khác biệt. Phần lớn khác biệt này đến từ định dạng nén dữ liệu, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến dung lượng lưu trữ nhưng gần như vô hình vì máy tự xử lý ngầm.
HEIF thay thế JPEG như thế nào
JPEG là chuẩn nén ảnh ra đời từ đầu thập niên 1990, dùng thuật toán nén dựa trên khối 8×8 điểm ảnh khá đơn giản theo tiêu chuẩn hiện đại. HEIF (High Efficiency Image Format) dùng thuật toán nén dựa trên công nghệ video hiện đại hơn, giữ chất lượng hình ảnh tương đương JPEG nhưng dung lượng file thường nhỏ hơn đáng kể, phổ biến ở mức giảm khoảng một nửa dung lượng với cùng chất lượng cảm nhận.
HEVC giảm dung lượng video ra sao so với H.264
Với video, H.264 (AVC) từng là chuẩn nén phổ biến nhất suốt hơn một thập kỷ, còn HEVC (H.265) là thế hệ kế nhiệm dùng kỹ thuật dự đoán khung hình và phân chia khối linh hoạt hơn nhiều. Ở cùng một mức chất lượng hình ảnh, video quay bằng HEVC thường nhẹ hơn H.264 đáng kể, đặc biệt rõ với nội dung độ phân giải cao như 4K, nơi chênh lệch dung lượng giữa hai chuẩn nén càng lớn khi thời lượng quay càng dài.
Vì sao không phải máy nào cũng mặc định dùng định dạng mới
Giải mã và mã hoá HEIF/HEVC đòi hỏi phần cứng hỗ trợ chuyên biệt trong chip xử lý hình ảnh, những chip đời cũ hoặc tầm thấp có thể không tối ưu tốt cho việc này, khiến máy xử lý chậm hơn hoặc tốn pin hơn khi chụp/quay. Ngoài ra định dạng mới chưa được mọi ứng dụng và thiết bị hỗ trợ đầy đủ, nên nhiều hãng vẫn để JPEG hoặc H.264 làm mặc định an toàn, đặt tuỳ chọn định dạng hiệu quả cao trong phần cài đặt nâng cao thay vì bật sẵn.
Đánh đổi khi chuyển sang định dạng nén cao
Lợi ích rõ nhất là tiết kiệm dung lượng lưu trữ đáng kể mà gần như không giảm chất lượng cảm nhận. Đánh đổi nằm ở khả năng tương thích: một số phần mềm chỉnh sửa cũ, ứng dụng chia sẻ, hoặc máy tính hệ điều hành cũ có thể không mở trực tiếp file HEIF/HEVC mà cần chuyển đổi định dạng trước, gây thêm bước trung gian và đôi khi giảm chất lượng qua mỗi lần chuyển đổi.
Cách kiểm tra và bật định dạng tiết kiệm dung lượng
Trên iPhone, mục Cài đặt về Camera có tuỳ chọn định dạng chụp ảnh và quay video, cho phép chọn giữa chế độ tương thích cao (JPEG/H.264) và hiệu quả cao (HEIF/HEVC). Trên Android, tuỳ chọn tương tự nằm trong cài đặt nâng cao của ứng dụng camera, tên gọi khác nhau tuỳ hãng. Trước khi bật, nên kiểm tra các ứng dụng thường dùng để chia sẻ ảnh/video có hỗ trợ đọc định dạng mới hay không, tránh gửi file mà người nhận không mở được.
Hiểu nhầm thường gặp
“Định dạng nén cao hơn thì chất lượng ảnh/video sẽ kém hơn.” HEIF và HEVC không giảm chất lượng để đổi lấy dung lượng nhỏ hơn, mà dùng thuật toán nén hiệu quả hơn để loại bỏ phần dữ liệu dư thừa mà mắt người khó nhận ra, nên ở cùng dung lượng file, định dạng mới thường cho chất lượng cao hơn JPEG/H.264 chứ không thấp hơn.
Xem thêm
Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Chọn dung lượng lưu trữ: tổng hợp bài viết. Xem thêm Ảnh RAW và video 4K/8K ngốn dung lượng thế nào. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
Zalo
