Mục lục bài viết
Mở ứng dụng camera trên một số máy hỗ trợ 120Hz, nhiều người để ý khung xem trước (viewfinder) không mượt bằng lúc lướt màn hình chính, dù máy vẫn đang hiển thị chỉ số 120Hz trong cài đặt. Đây không phải lỗi hiển thị mà là kết quả của việc luồng xem trước camera và tần số quét màn hình là hai tiến trình khác nhau, chỉ giao nhau ở khâu cuối cùng khi ảnh được đưa lên panel.
Luồng xem trước máy ảnh là một tiến trình dựng hình riêng, không phải video thật
Khung xem trước không phải video được ghi ra, mà là chuỗi ảnh liên tục do bộ xử lý ảnh (ISP) đọc từ cảm biến, xử lý cân bằng trắng, khử nhiễu, điều chỉnh phơi sáng rồi đẩy sang bộ đệm hiển thị. Tốc độ tạo khung xem trước phụ thuộc tốc độ đọc cảm biến và tải xử lý ISP tại thời điểm đó, có thể thay đổi khi chuyển giữa các chế độ như chân dung, đêm, hay đang tự động lấy nét.
Vì sao nhiều máy tự khoá màn hình về 60Hz khi mở ứng dụng camera
Chạy ISP xử lý ảnh thời gian thực đã tiêu tốn đáng kể điện năng và sinh nhiệt, đặc biệt ở chế độ HDR nhiều khung hay chụp đêm ghép ảnh. Để tránh cộng dồn thêm tải từ quét màn hình tần số cao, nhiều nhà sản xuất lập trình sẵn quy tắc hạ tần số quét về 60Hz ngay khi ứng dụng camera mở lên, bất kể cài đặt tự động của người dùng đang chọn mức nào. Đây là đánh đổi có chủ đích giữa độ mượt khung xem trước và việc giữ nhiệt độ máy ổn định lúc chụp.
Giới hạn khung hình xem trước bị trần bởi tần số quét panel thế nào
Ngay cả khi ISP có khả năng tạo khung xem trước với tốc độ rất cao, bộ điều khiển hiển thị chỉ có thể lấy khung mới từ bộ đệm tại đúng thời điểm panel quét, nên tốc độ hiển thị thực tế không bao giờ vượt quá tần số quét đang thiết lập tại thời điểm đó. Nếu màn hình đang ở 60Hz, khung xem trước dù được ISP tạo nhanh hơn cũng chỉ hiển thị tối đa 60 lần mỗi giây, phần khung dư thừa bị bỏ qua không đưa lên panel.
Hiện tượng giật khung khi quay ở FPS thấp nhưng xem trên màn hình tần số cao
Khi quay video ở 24 hình mỗi giây theo phong cách điện ảnh nhưng màn hình đang quét ở 120Hz, mỗi khung video thật phải được lặp lại nhiều lần để lấp đầy khoảng quét còn trống, vì 120 không chia hết đều cho 24 như với 60. Việc lặp khung không đều này đôi khi tạo cảm giác giật nhẹ trên khung xem trước dù file video cuối cùng hoàn toàn mượt đúng 24 hình mỗi giây, vì vấn đề chỉ xảy ra ở bước hiển thị tạm thời, không nằm trong file lưu.
Đồng bộ giữa bộ xử lý ảnh và bộ điều khiển hiển thị
Để tránh xé hình hoặc giật khung, hệ thống cần cơ chế đồng bộ, gọi chung là vsync, đảm bảo bộ đệm khung hình chỉ hoán đổi đúng lúc panel sẵn sàng quét dòng mới. Khi tốc độ ISP tạo khung và tần số quét lệch nhau nhiều, bộ đệm có thể rơi vào trạng thái chờ hoặc phải bỏ khung, đây là lý do trải nghiệm xem trước đôi khi không phản ánh đúng chất lượng thật của cảm biến.
Hiểu nhầm thường gặp
“Màn hình tần số quét càng cao thì camera chụp và quay càng mượt” Tần số quét màn hình chỉ quyết định tốc độ hiển thị khung xem trước, không ảnh hưởng đến chất lượng cảm biến, tốc độ lấy nét hay độ mượt của video thành phẩm. Nhiều máy chủ động hạ tần số quét khi mở camera chính vì lý do nhiệt độ và điện năng, không phải vì màn hình kém.
Xem thêm
Đây là một bài trong nhóm chủ đề Độ phân giải & tần số quét: tổng hợp bài viết. Xem thêm Tần số quét thích ứng (LTPO) hoạt động thế nào để tiết kiệm pin.
