Mục lục bài viết
Không ít người chuyển từ LCD sang OLED phản ánh cảm giác nhức mắt, mỏi mắt hoặc đau đầu khi dùng máy trong phòng tối ở độ sáng thấp, dù cùng cường độ ánh sáng đo được thì trên LCD không gặp vấn đề. Nguyên nhân nằm ở cách hai công nghệ tạo ra độ sáng thấp, bắt nguồn từ đặc tính vật lý của diode hữu cơ chứ không phải OLED “kém chất lượng” hơn.
PWM dimming hoạt động theo cơ chế nào
Điốt hữu cơ chỉ phát sáng ổn định ở một dải cường độ dòng điện nhất định, xuống dưới ngưỡng đó ánh sáng không còn tuyến tính và dễ ám màu. Để đạt độ sáng rất thấp mà vẫn giữ màu chuẩn, nhà sản xuất dùng điều biến độ rộng xung, bật tắt đèn liên tục ở tần số cao thay vì giảm dòng điện liên tục. Mắt người chỉ cảm nhận độ sáng trung bình, nhưng hệ thần kinh thị giác một số người vẫn phản ứng với nhịp chớp tắt ẩn này.
Vì sao độ sáng thấp là lúc PWM lộ rõ nhất
Ở độ sáng cao, tỷ lệ thời gian đèn bật trong mỗi chu kỳ xung gần như liên tục nên hiệu ứng nhấp nháy không đáng kể. Khi giảm độ sáng, tỷ lệ thời gian bật giảm trong khi tần số chu kỳ giữ nguyên, khiến chênh lệch giữa bật và tắt rõ rệt hơn. Đây là lý do nhức mỏi mắt gần như luôn xảy ra khi dùng máy phòng tối độ sáng thấp, hiếm khi xảy ra khi dùng ngoài trời độ sáng cao.
Tần số PWM quyết định mức khó chịu ra sao
Các máy dùng tần số PWM thấp, khoảng 240Hz trở xuống, có nguy cơ gây khó chịu cao hơn vì khoảng tắt giữa hai lần chớp đủ dài để người nhạy cảm cảm nhận được, dẫn tới mỏi mắt, đau đầu âm ỉ hoặc chóng mặt nhẹ khi dùng lâu. Các máy cao cấp dùng tần số PWM cao, từ 1920Hz trở lên, hoặc kết hợp DC dimming ở dải sáng thấp, giảm đáng kể tỷ lệ người dùng gặp triệu chứng này.
Vì sao không phải ai cũng bị ảnh hưởng như nhau
Độ nhạy với ánh sáng nhấp nháy khác nhau lớn giữa các cá nhân do cấu trúc võng mạc và tốc độ xử lý thị giác không giống nhau, tương tự cách một số người dễ say tàu xe còn người khác thì không. Người có tiền sử đau nửa đầu thường nhạy cảm hơn với PWM tần số thấp.
Cách kiểm tra và giảm thiểu tác động
Cách kiểm tra nhanh là mở camera điện thoại khác, hướng vào màn hình đang bật độ sáng thấp trong phòng tối rồi lia máy ngang, thấy vệt sọc ngang chạy qua khung hình nghĩa là màn hình đó dùng PWM ở tần số camera bắt được. Nếu nhạy cảm, nên tăng độ sáng lên mức trung bình thay vì tối thiểu, kết hợp chế độ tối để giảm lượng ánh sáng cần thiết.
Hiểu nhầm thường gặp
“Màn hình OLED nào cũng nhấp nháy gây hại mắt như nhau” không đúng. Tần số PWM và tỷ lệ dùng DC dimming khác nhau nhiều giữa các mẫu máy, một số dòng cao cấp gần như loại bỏ cảm giác khó chịu này nhờ tần số PWM cao hoặc thuật toán dimming lai, trong khi máy giá rẻ dùng PWM tần số thấp dễ gây mỏi mắt hơn.
Xem thêm
Bài này thuộc nhóm nội dung Công nghệ tấm nền màn hình: tổng hợp bài viết. Xem thêm OLED và LCD khác nhau như thế nào, nên chọn loại nào.
Zalo
