Mục lục bài viết
Nhiều điện thoại tầm trung quảng cáo tính năng “mở khoá khuôn mặt” giống hệt Face ID trên iPhone, nhưng phần cứng phía sau hoàn toàn khác nhau: máy dùng camera 2D thông thường để so khớp ảnh, hay dùng cụm cảm biến chiều sâu 3D kiểu TrueDepth để dựng bản đồ khuôn mặt. Mức độ an toàn giữa hai kiểu này chênh lệch rất lớn, dù trên bề mặt cả hai đều hiện dòng chữ “Face Unlock” như nhau.
Nhận diện 2D hoạt động như thế nào
Hệ thống 2D dùng camera trước thông thường chụp một khung hình, rồi thuật toán thị giác máy tính trích xuất các điểm đặc trưng như khoảng cách hai mắt, sống mũi, viền cằm để so sánh với ảnh mẫu lưu sẵn. Dữ liệu đầu vào chỉ là ánh sáng nhìn thấy chiếu lên một mặt phẳng cảm biến, không có thông tin về độ sâu hay hình khối thật. Về bản chất hệ thống đang so khớp một bức ảnh với ảnh khác, chứ không xác thực một vật thể ba chiều đứng trước máy.
TrueDepth và cảm biến chiều sâu khác ở đâu
Cụm TrueDepth trên iPhone hoặc module tương tự trên một số máy Android cao cấp gồm đèn chiếu hồng ngoại bắn khoảng 30.000 điểm sáng không nhìn thấy lên khuôn mặt, cộng một camera hồng ngoại thu lại hình dạng lưới điểm đó. Từ độ méo của lưới điểm, hệ thống dựng ra bản đồ độ sâu thực của gương mặt: chỗ lồi, chỗ lõm, khoảng cách từng vùng tới ống kính. Dữ liệu được mã hoá thành một mô hình toán học, không phải một tấm ảnh.
Vì sao 2D dễ bị đánh lừa bằng ảnh hoặc video
Vì hệ thống 2D chỉ nhìn thấy hoạ tiết sáng tối trên một mặt phẳng, một bức ảnh in độ phân giải cao hoặc video phát trên màn hình khác đôi khi tạo ra đúng loại hoạ tiết mà thuật toán mong đợi. Nhiều hãng khắc phục bằng cách yêu cầu chớp mắt hoặc quay đầu nhẹ, nhưng đây vẫn là giải pháp phần mềm vá vào phần cứng thiếu dữ liệu chiều sâu. Cảm biến 3D khó bị đánh lừa hơn vì một bức ảnh phẳng không tạo ra được lưới điểm hồng ngoại méo mó đúng như khuôn mặt thật.
Chỉ số FAR và nơi xử lý dữ liệu
Tỷ lệ chấp nhận sai, gọi tắt là FAR, đo xác suất hệ thống nhận nhầm người lạ là chủ máy. Apple công bố Face ID có FAR khoảng một phần một triệu nhờ dữ liệu chiều sâu xử lý trên chip bảo mật riêng, tách biệt khỏi hệ điều hành chính. Hệ thống 2D phổ thông trên máy giá rẻ thường không công bố con số này và so khớp bằng phần mềm chạy trên vi xử lý chung, dễ bị tấn công hơn nếu thiết bị bị can thiệp sâu; nhiều hãng xếp tính năng này vào nhóm tiện lợi chứ không phải bảo mật, nên vẫn cần đặt thêm vân tay hoặc mã PIN cho giao dịch quan trọng.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy nào có mở khoá khuôn mặt cũng an toàn ngang Face ID” điều này không đúng. Tên gọi tính năng giống nhau nhưng phần cứng phía sau chênh lệch rất xa. Chỉ máy có cụm cảm biến chiều sâu chuyên dụng, phát hồng ngoại và dựng bản đồ 3D, mới đạt mức an toàn đủ để thay vân tay khi xác thực thanh toán.
Xem thêm
Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Camera trước & mở khoá khuôn mặt: tổng hợp bài viết. Xem thêm Camera trước và mở khoá khuôn mặt: chọn máy nào phù hợp nhu cầu. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
Zalo
