Micro và khử ồn trên điện thoại hoạt động thế nào

Micro và khử ồn trên điện thoại không chỉ phục vụ nghe gọi rõ hơn — đây là hệ thống nhiều micro phối hợp với thuật toán xử lý tín hiệu, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng cuộc gọi, quay video và ghi âm giọng nói trong môi trường ồn.

Vì sao điện thoại cần nhiều hơn một micro

Phần lớn điện thoại hiện nay trang bị từ 2-3 micro đặt ở các vị trí khác nhau (đáy máy, đỉnh máy, đôi khi cả mặt lưng) thay vì chỉ một micro duy nhất. Thiết kế nhiều micro cho phép hệ thống phân biệt giọng nói chính (thường gần micro chính nhất) với tiếng ồn nền xung quanh (thu được ở các micro khác với cường độ và độ trễ khác nhau), từ đó thuật toán có đủ dữ liệu để lọc bỏ phần chung là tiếng ồn, giữ lại phần khác biệt là giọng nói.

Cơ chế khử ồn chủ động khi gọi điện

Khử ồn chủ động (Active Noise Cancellation cho micro, khác với ANC trên tai nghe) hoạt động bằng cách so sánh tín hiệu thu được từ micro chính (gần miệng người nói) và micro phụ (xa hơn, thu chủ yếu tiếng ồn môi trường), sau đó trừ đi phần tín hiệu chung giữa hai nguồn để loại bỏ tiếng ồn nền mà vẫn giữ nguyên giọng nói. Hiệu quả khử ồn phụ thuộc vào chất lượng thuật toán xử lý của từng hãng và vị trí đặt micro trên thiết kế máy, không chỉ đơn thuần là “có bao nhiêu micro”.

Ứng dụng ngoài cuộc gọi thoại

Hệ thống micro và khử ồn cũng ảnh hưởng chất lượng quay video — nhiều máy tích hợp tính năng thu âm định hướng, tự động tăng cường âm thanh từ hướng camera đang zoom tới và giảm tiếng ồn xung quanh, hữu ích khi quay video phỏng vấn hoặc nội dung cần giọng nói rõ ràng làm trọng tâm. Một số máy còn hỗ trợ chế độ giảm tiếng gió riêng biệt khi quay video ngoài trời, xử lý khác với khử ồn thông thường vì tiếng gió có đặc tính tần số khác tiếng ồn môi trường thông thường.

Sai lầm thường gặp

• “Máy nhiều micro hơn luôn khử ồn tốt hơn.” Số lượng micro chỉ là điều kiện cần, chất lượng thuật toán xử lý tín hiệu của từng hãng mới quyết định hiệu quả khử ồn thực tế.
• “Khử ồn micro giống hệt khử ồn trên tai nghe (ANC).” Đây là hai hệ thống khác nhau — khử ồn micro xử lý âm thanh người khác nghe được từ mình, còn ANC tai nghe xử lý âm thanh mình nghe được từ môi trường, hai công nghệ giải quyết hai vấn đề khác nhau hoàn toàn.
• “Che micro bằng tay vô tình không ảnh hưởng gì tới cuộc gọi.” Nếu vô tình che micro chính khi cầm máy nghe gọi, hệ thống khử ồn nhiều micro có thể hoạt động sai vì thiếu dữ liệu từ micro chính, khiến giọng nói bị nghe không rõ hoặc lẫn nhiều tiếng ồn hơn bình thường.

Vị trí micro thường gặp trên các dòng máy

Micro chính thường đặt ở cạnh dưới máy, gần cổng sạc, vị trí gần miệng nhất khi gọi điện thông thường. Micro phụ khử ồn thường đặt ở cạnh trên hoặc mặt lưng gần cụm camera, có nhiệm vụ chủ yếu thu tiếng ồn môi trường để đối chiếu và lọc bỏ. Một số máy cao cấp còn có micro thứ ba chuyên phục vụ quay video, tối ưu thu âm theo hướng ống kính đang zoom tới thay vì chỉ phục vụ cuộc gọi thoại thông thường.

Khi micro bị bám bụi hoặc ẩm ảnh hưởng thế nào

Lỗ micro rất nhỏ, dễ bị bụi vải từ túi quần hoặc hơi ẩm tích tụ theo thời gian, làm giảm độ nhạy thu âm dù hệ thống khử ồn vẫn hoạt động bình thường về mặt phần mềm. Nếu người nghe phàn nàn giọng nói nghe nhỏ hoặc rè bất thường dù đã ở môi trường yên tĩnh, nên kiểm tra và vệ sinh nhẹ nhàng các lỗ micro bằng cọ mềm trước khi nghĩ tới nguyên nhân phần mềm hoặc phần cứng phức tạp hơn.

Ứng dụng ghi âm và chọn micro thủ công

Một số ứng dụng ghi âm chuyên nghiệp cho phép chọn thủ công micro nào sẽ được dùng làm nguồn thu chính, hữu ích khi cần ghi âm định hướng đặc biệt (ví dụ ưu tiên micro phía trên khi phỏng vấn người đối diện đứng gần đỉnh máy). Với ứng dụng ghi âm mặc định của hệ thống, việc chọn micro thường được tự động hoá hoàn toàn, không cho phép người dùng can thiệp thủ công vào quá trình xử lý tín hiệu.

Xem thêm

Để hiểu toàn cảnh về âm thanh, xem Âm thanh điện thoại: toàn tập. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang chính thức của USB Implementers Forum (USB-IF).