Mục lục bài viết
Một số điện thoại đời mới quảng cáo chip định vị “đa băng tần” (dual-frequency, thường ghi L1+L5) và cho rằng đây là lý do chấm xanh trên bản đồ bám đường chính xác hơn máy cũ. Về kỹ thuật, đa băng tần không phải tính năng bật lên bằng phần mềm, mà là cách thu tín hiệu vệ tinh hoàn toàn khác so với chuẩn đơn băng tần đã dùng phổ biến suốt nhiều năm.
Vệ tinh phát tín hiệu trên nhiều tần số khác nhau
Mỗi vệ tinh GPS hiện đại không chỉ phát một tần số. Ngoài băng L1 mà mọi chip định vị dân dụng đều thu được, vệ tinh thế hệ mới còn phát thêm băng L5 cho ứng dụng dân sự. Galileo, BeiDou cũng có băng tần dân sự thứ hai riêng. Chip đơn băng tần chỉ thu được L1, còn chip đa băng tần có thêm anten và bộ giải điều chế xử lý đồng thời cả hai tần số từ cùng một vệ tinh.
Sai số tầng điện ly được tính trực tiếp thay vì ước lượng
Tín hiệu vệ tinh khi xuyên qua tầng điện ly bị trễ lại một khoảng thời gian, và độ trễ này phụ thuộc vào tần số tín hiệu. Với chip đơn băng tần, hệ thống chỉ có thể dùng mô hình toán học để ước lượng độ trễ, vốn không phản ánh đúng điều kiện khí quyển thực tế. Chip đa băng tần thu cùng lúc L1 và L5 từ một vệ tinh, so sánh độ lệch thời gian giữa hai tín hiệu để tính ra chính xác mức trễ điện ly thực tế, từ đó loại bỏ phần lớn sai số này khỏi kết quả định vị.
Khả năng chống nhiễu đa đường truyền tốt hơn trong đô thị
Băng L5 có băng thông rộng hơn và cấu trúc mã điều chế khác với L1, giúp máy thu phân biệt tốt hơn giữa tín hiệu đi thẳng từ vệ tinh và tín hiệu phản xạ từ tòa nhà, mặt kính hay mặt đường. Đây là lý do máy dùng chip đa băng tần thường cho kết quả ổn định hơn khi di chuyển giữa các tòa nhà cao tầng, nơi tín hiệu phản xạ là nguồn sai số phổ biến nhất.
Đây là giới hạn phần cứng, không phải tùy chọn phần mềm
Để thu được băng L5, điện thoại cần chip GNSS hỗ trợ đa băng tần cùng thiết kế anten phù hợp. Máy dùng chip đời cũ không có phần cứng thu L5 sẽ không bao giờ đạt lợi ích này dù bật mọi tùy chọn “độ chính xác cao” trong cài đặt, vì bản thân ăng-ten và bộ thu không có khả năng bắt tần số đó.
Hiểu nhầm thường gặp
“Điện thoại nào cũng có thể đạt độ chính xác đa băng tần nếu bật đúng chế độ định vị chính xác cao” là suy nghĩ sai. Các tùy chọn định vị trong cài đặt hệ điều hành chỉ điều chỉnh việc có dùng thêm Wi-Fi, dữ liệu di động hỗ trợ định vị hay không, chứ không thể tạo ra khả năng thu băng tần L5 nếu chip GNSS trong máy không có phần cứng hỗ trợ. Đây là giới hạn vật lý của linh kiện, không phải một công tắc phần mềm.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Định vị GPS: tổng hợp bài viết. Xem thêm GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou: dùng nhiều hệ thống vệ tinh cùng lúc có định vị chính xác hơn không.
