Mục lục bài viết
Nhiều người nhận thấy Wi-Fi chậm hẳn hoặc rớt mạng đúng lúc lò vi sóng đang chạy, rồi trở lại bình thường ngay khi tắt máy. Đây không phải sự trùng hợp mà là hệ quả trực tiếp của việc Wi-Fi băng tần 2.4GHz và lò vi sóng dùng chung một dải tần số vốn được quy hoạch cho nhiều loại thiết bị dân dụng khác nhau.
Băng tần ISM và lý do nó bị chia sẻ
Dải 2.4GHz thuộc nhóm băng tần ISM (Industrial, Scientific, Medical) được các cơ quan quản lý tần số cho phép sử dụng miễn cấp phép, nên không chỉ Wi-Fi mà cả lò vi sóng, Bluetooth, điện thoại kéo dài không dây (cordless phone), và một số thiết bị giám sát trẻ em cũng hoạt động trên cùng dải này. Lò vi sóng dùng magnetron tạo sóng ở tần số khoảng 2.45GHz để làm nóng thực phẩm, nằm ngay giữa dải tần Wi-Fi 2.4GHz đang dùng để truyền dữ liệu.
Cơ chế rò rỉ sóng gây nhiễu thực sự diễn ra thế nào
Lò vi sóng được thiết kế với lớp chắn kim loại (lưới Faraday trên cửa kính) để giữ sóng bên trong khoang nấu, nhưng không lò nào chắn sóng tuyệt đối, đặc biệt là các máy đã cũ, gioăng cửa lỏng hoặc lưới chắn bị hư hại. Phần năng lượng rò rỉ ra ngoài, dù nhỏ so với công suất phát bên trong, vẫn đủ mạnh để chồng lấn lên tín hiệu Wi-Fi ở khoảng cách gần, gây nhiễu (interference) khiến thiết bị Wi-Fi phải truyền lại gói tin nhiều lần.
Vì sao chọn kênh 1, 6 hoặc 11 giúp giảm ảnh hưởng
Băng 2.4GHz được chia thành nhiều kênh nhưng các kênh liền kề chồng lấn phổ tần lên nhau; chỉ kênh 1, 6 và 11 (ở khu vực dùng 11-13 kênh) là không chồng lấn lẫn nhau. Router thường tự động chọn kênh, đôi khi rơi vào kênh trùng hoặc gần dải tần nhiễu mạnh nhất từ lò vi sóng. Chuyển thủ công sang kênh 1 hoặc 11, tùy vị trí router so với lò vi sóng và các mạng Wi-Fi lân cận, có thể giảm mức độ chồng lấn dù không loại bỏ hoàn toàn nhiễu vì phổ nhiễu từ lò vi sóng trải khá rộng.
Cơ chế Wi-Fi tự ứng phó với nhiễu
Wi-Fi dùng cơ chế CSMA/CA (nghe trước khi phát, tránh xung đột) để hạn chế hai thiết bị phát cùng lúc, đồng thời có khả năng tự động hạ tốc độ truyền (adaptive rate) và gửi lại gói tin lỗi. Khi nhiễu xuất hiện, thiết bị Wi-Fi không “mất sóng” theo nghĩa mất tín hiệu hoàn toàn, mà tỉ lệ lỗi gói tin tăng lên, buộc phải truyền lại nhiều lần, biểu hiện ra ngoài là mạng chậm, giật hoặc đôi khi ngắt kết nối tạm thời.
Hiểu nhầm thường gặp
“Chuyển hẳn sang băng tần 5GHz là hết nhiễu vĩnh viễn” là suy nghĩ đúng một phần nhưng không đầy đủ. Băng 5GHz không nằm trong dải tần lò vi sóng phát ra nên tránh được loại nhiễu này, đúng vậy, nhưng 5GHz lại có vùng phủ hẹp hơn và xuyên tường kém hơn 2.4GHz. Nếu thiết bị ở xa router hoặc cách nhiều bức tường, chuyển sang 5GHz có thể đổi nhiễu lấy tín hiệu yếu, không hẳn là cải thiện tổng thể.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Wi-Fi & Bluetooth ổn định: tổng hợp bài viết. Xem thêm Băng tần 2.4GHz và 5GHz khác nhau thế nào, khi nào nên chọn băng tần nào.
