Mục lục bài viết
Nhiều người nhận thấy chơi game cạnh quạt bàn hoặc nơi có gió tự nhiên giúp máy đỡ nóng hơn rõ rệt so với chơi trong phòng kín, dù không dùng thêm phụ kiện tản nhiệt nào. Hiệu ứng này có cơ sở vật lý rõ ràng, liên quan đến khâu cuối cùng trong toàn bộ chuỗi truyền nhiệt của điện thoại: quá trình trao đổi nhiệt giữa bề mặt máy và không khí xung quanh.
Đối lưu không khí quyết định tốc độ nhiệt thoát ra khỏi bề mặt máy
Toàn bộ nhiệt lượng do chip sinh ra cuối cùng phải thoát ra môi trường qua bề mặt khung và mặt lưng máy. Khi không khí xung quanh đứng yên, lớp không khí sát bề mặt máy nhanh chóng nóng lên và tạo thành một lớp đệm nhiệt, làm chậm tốc độ truyền nhiệt tiếp theo từ máy ra ngoài. Luồng gió liên tục cuốn lớp không khí nóng này đi và thay bằng không khí mát hơn, giữ chênh lệch nhiệt độ giữa bề mặt máy và không khí xung quanh luôn ở mức cao, nhờ đó tốc độ tản nhiệt duy trì ổn định thay vì giảm dần theo thời gian.
Tản nhiệt bên trong máy chỉ hiệu quả khi nhiệt thoát được ra ngoài
Graphite sheet, buồng hơi hay khung kim loại bên trong máy có nhiệm vụ dàn đều nhiệt từ die chip ra toàn bộ diện tích bề mặt, nhưng bản thân các vật liệu này không loại bỏ nhiệt khỏi hệ thống. Nếu nhiệt không thoát được ra môi trường đủ nhanh, toàn bộ khối vật liệu tản nhiệt bên trong sẽ dần bão hòa nhiệt độ và mất khả năng hấp thụ thêm nhiệt mới từ chip, khiến hiệu quả tản nhiệt tổng thể giảm dù thiết kế bên trong không hề thay đổi. Luồng khí bên ngoài vì vậy là điều kiện cần để phần cứng tản nhiệt bên trong phát huy hết công suất thiết kế.
Khác biệt giữa gió tự nhiên, quạt phòng và quạt gắn ngoài chuyên dụng
Quạt gắn ngoài chuyên dụng cho điện thoại chơi game thường thổi trực tiếp vào một điểm nóng cụ thể trên khung máy với tốc độ gió tập trung, trong khi gió tự nhiên hoặc quạt phòng tác động lên toàn bộ bề mặt máy với cường độ thấp hơn nhưng đều hơn. Cả hai cách đều dựa trên cùng nguyên lý đối lưu, khác nhau chủ yếu ở mức độ tập trung luồng khí và diện tích bề mặt được làm mát cùng lúc, nên hiệu quả tuyệt đối của quạt chuyên dụng thường cao hơn, còn gió tự nhiên là giải pháp không tốn chi phí nhưng vẫn tạo khác biệt rõ so với để máy nằm yên trong không khí tĩnh.
Hiểu nhầm thường gặp
“Chỉ cần đặt máy trên mặt bàn mát hoặc bề mặt kim loại là đủ, không cần luồng khí” là suy nghĩ chưa đầy đủ vì bỏ qua vai trò của đối lưu. Mặt bàn mát có thể hấp thụ bớt nhiệt qua tiếp xúc trực tiếp ở phần đáy máy, nhưng phần lớn diện tích bề mặt còn lại của máy vẫn phải tản nhiệt qua không khí xung quanh, nên nếu không khí đó đứng yên và nóng dần lên, hiệu quả tản nhiệt tổng thể vẫn bị giới hạn đáng kể.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Tản nhiệt & throttling: tổng hợp bài viết. Xem thêm Quạt tản nhiệt gắn ngoài cho điện thoại chơi game: hiệu quả thực tế và khi nào nên mua.
Zalo
