Mục lục bài viết
Kính cường lực có lớp lọc ánh sáng xanh thường được quảng cáo giúp giảm mỏi mắt và bảo vệ giấc ngủ khi dùng điện thoại buổi tối. Nhưng để đánh giá đúng hiệu quả, cần tách riêng hai câu hỏi khác nhau: lớp phủ này có thực sự chặn được ánh sáng xanh hay không, và lượng ánh sáng xanh bị chặn đó có đủ tạo ra khác biệt về mặt sinh lý cho mắt và não bộ.
Nguyên lý hoạt động của lớp phủ lọc ánh sáng xanh
Lớp phủ này thường là một lớp phủ hấp thụ chọn lọc hoặc phủ phản xạ được tráng thêm lên bề mặt hoặc mặt trong của kính cường lực, có khả năng hấp thụ hoặc phản xạ một phần bước sóng ánh sáng trong dải xanh lam (khoảng bước sóng ngắn, năng lượng cao trong quang phổ nhìn thấy). Về nguyên lý vật lý, lớp phủ này hoàn toàn có cơ sở hoạt động thật, không phải hiệu ứng thị giác đơn thuần, vì nó thay đổi phổ ánh sáng truyền qua trước khi đến mắt người dùng.
Mức độ lọc thực tế so với tổng ánh sáng phát ra
Vấn đề nằm ở tỷ lệ. Một lớp phủ mỏng trên kính cường lực chỉ lọc được một phần nhỏ trong tổng lượng ánh sáng xanh phát ra từ tấm nền hiển thị, vì phần lớn ánh sáng xanh đến từ chính đèn nền hoặc điểm ảnh OLED phát trực tiếp bên dưới lớp kính, không phải phản xạ từ bên ngoài. Muốn lọc ánh sáng xanh hiệu quả rõ rệt, lớp phủ cần đủ dày hoặc đủ đậm để hấp thụ nhiều hơn, nhưng làm vậy lại kéo theo việc lọc luôn cả các bước sóng lân cận và làm ám màu hiển thị.
Đánh đổi về màu sắc khi lọc ánh sáng xanh
Vì ánh sáng xanh lam không tách biệt hoàn toàn với các bước sóng khác trong quang phổ nhìn thấy, việc hấp thụ nó thường kéo theo màn hình ngả sang tông ấm hơn, ám vàng nhẹ khi nhìn trực diện. Đây là đánh đổi trực tiếp có thể quan sát bằng mắt thường, khác với hiệu quả sinh lý lên mắt vốn khó cảm nhận ngay. Người dùng cần công việc đòi hỏi độ chính xác màu sắc cao như chỉnh sửa ảnh, thiết kế thường tránh dùng loại kính này vì ảnh hưởng đến việc đánh giá màu trên màn hình.
Bằng chứng khoa học về tác động thực tế đến mắt
Các nghiên cứu về ánh sáng xanh và mỏi mắt hiện vẫn còn nhiều tranh luận trong giới khoa học, phần lớn đồng thuận rằng mỏi mắt kỹ thuật số chủ yếu đến từ tần suất chớp mắt giảm khi nhìn màn hình lâu và khoảng cách nhìn gần, chứ không riêng bước sóng ánh sáng. Về ảnh hưởng đến giấc ngủ, yếu tố được ghi nhận rõ hơn là cường độ sáng tổng thể và thời điểm tiếp xúc ánh sáng gần giờ ngủ, trong khi mức lọc ánh sáng xanh nhỏ từ một lớp phủ trên kính cường lực khó tạo ra khác biệt đủ lớn để đo lường rõ ràng so với việc đơn giản là giảm độ sáng màn hình hoặc bật chế độ lọc ánh sáng xanh bằng phần mềm.
Hiểu nhầm thường gặp
“kính lọc ánh sáng xanh không có tác dụng gì, chỉ là chiêu marketing” là suy nghĩ đi quá xa theo hướng ngược lại. Lớp phủ này có cơ sở vật lý thật, thực sự hấp thụ một phần ánh sáng xanh chứ không phải chỉ đổi màu kính cho có cảm giác dễ chịu. Vấn đề là mức độ lọc từ một lớp phủ mỏng trên kính cường lực thường khiêm tốn so với tổng lượng ánh sáng xanh phát ra từ màn hình, nên hiệu quả giảm mỏi mắt hay cải thiện giấc ngủ trên thực tế khó rõ rệt như quảng cáo mô tả, chứ không phải hoàn toàn không có tác dụng.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Kính cường lực & lớp phủ: tổng hợp bài viết. Xem thêm Lớp phủ oleophobic trên kính cường lực là gì, vì sao mất dần theo thời gian.
Zalo
