Mục lục bài viết
Chụp thử một tấm ảnh ngay sau khi điện thoại vừa vào nước và thấy toàn bộ khung hình mờ đục như bị phủ một lớp sương, nhiều người chỉ nghĩ đơn giản là ống kính ngoài dính nước, lau sạch bề mặt kính là hết. Vấn đề thực sự thường nằm sâu hơn nhiều, ở khoảng trống giữa các thấu kính bên trong cụm camera hoặc giữa mặt kính bảo vệ và cảm biến, nơi khăn lau và tăm bông không thể chạm tới được.
Vì sao hơi nước lại đọng được vào bên trong cụm ống kính kín
Cụm camera trên điện thoại hiện đại được ráp từ nhiều thấu kính xếp chồng trong một khoang gần như kín, có gioăng cao su nhỏ ở viền để chống bụi và ẩm ở mức độ nhất định theo tiêu chuẩn IP của máy. Khi máy vào nước, chênh lệch áp suất và nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài và khoang camera có thể đẩy hơi ẩm len qua khe gioăng dù rất nhỏ. Khi máy khô dần và không khí trong khoang camera lạnh đi, hơi nước ngưng tụ thành hạt sương li ti bám trên thấu kính, giống hiện tượng ngưng tụ trên kính xe hơi vào sáng sớm.
Vì sao hiện tượng mờ hơi nước hiếm khi tự hết dù để máy khô nhiều ngày
Khác với màn hình hay khe loa nơi không khí lưu thông tự do giúp nước bốc hơi dần, khoang chứa thấu kính gần như kín khí nên tốc độ trao đổi hơi ẩm rất chậm, có thể mất hàng tuần đến hàng tháng mới tự khô, và trong thời gian đó độ ẩm còn đọng lại tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển trên thấu kính hoặc lớp phủ chống lóa. Vệt mốc ăn mòn lớp phủ quang học, để lại vết ố vĩnh viễn không thể phục hồi bằng lau chùi thông thường, khác hẳn hơi nước đơn thuần vốn có thể bay hơi hết.
Quy trình xử lý chuyên môn để tách hơi nước khỏi cụm thấu kính
Xử lý đúng cách đòi hỏi tháo rời cụm camera khỏi bo mạch, sau đó tháo từng lớp thấu kính theo đúng thứ tự lắp ráp gốc để không làm lệch tiêu cự hay trục quang học. Từng thấu kính được lau bằng dung dịch chuyên dụng không để lại cặn, sấy khô trong môi trường kiểm soát độ ẩm trước khi ráp lại. Đây là công đoạn đòi hỏi độ chính xác cao vì cụm camera hiện nay thường tích hợp chống rung quang học (OIS), chỉ lệch nhẹ khi ráp lại cũng ảnh hưởng khả năng lấy nét tự động.
Khi nào nên thay nguyên cụm camera thay vì tháo lau
Nếu hơi nước đã ngưng tụ lâu ngày dẫn đến nấm mốc ăn mòn lớp phủ chống phản xạ, hoặc gioăng cao su quanh cụm camera đã lão hóa mất khả năng đàn hồi bịt kín, việc tháo lau chỉ mang tính tạm thời vì hơi ẩm sẽ tiếp tục lọt vào ở những lần tiếp xúc nước sau. Với các dòng máy có camera dạng module hàn liền bo mạch, chi phí và thời gian tháo lau thủ công đôi khi cao hơn thay nguyên cụm camera chính hãng, đây là yếu tố cần cân nhắc dựa trên mức độ hư hỏng thực tế sau khi kiểm tra.
Hiểu nhầm thường gặp
Một quan niệm phổ biến là chỉ cần để điện thoại dưới nắng vài giờ, hơi nước trong camera sẽ tự bốc hơi hết như hơi nước trên mặt kính ngoài. Nhiệt độ cao từ ánh nắng trực tiếp thực chất làm giãn nở không khí bên trong khoang kín, có thể đẩy hơi ẩm lan rộng hơn ra các thấu kính lân cận thay vì thoát ra ngoài, đồng thời nhiệt độ cao kéo dài còn gây nguy cơ làm hỏng lớp keo dán cố định thấu kính hoặc ảnh hưởng đến pin đặt gần cụm camera.
Xem thêm
Tham khảo thêm các bài viết cùng chủ đề tại Vào nước & ẩm: tổng hợp bài viết. Nếu màn hình cũng xuất hiện vệt mờ hoặc vệt nước tương tự sau khi máy vào nước, có thể đọc thêm bài Màn hình điện thoại bị nhoè, có vệt nước sau khi vào nước: nguyên nhân và mức độ nguy hiểm để so sánh cơ chế hư hỏng. Để tra cứu thông tin gốc, có thể xem thêm tại trang của Uỷ ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC), đơn vị ban hành chuẩn chỉ số IP.
