Mục lục bài viết
Ngâm điện thoại vào thùng gạo qua đêm hoặc chĩa máy sấy tóc vào loa, cổng sạc để “hong khô nhanh” là phản xạ gần như bản năng của rất nhiều người ngay sau khi máy vừa rơi xuống nước. Cả hai cách này đều xuất phát từ mong muốn hút hết hơi ẩm càng sớm càng tốt, nhưng xét theo cơ chế vật lý và cấu tạo linh kiện bên trong máy, chúng gần như không giải quyết được vấn đề cốt lõi, thậm chí còn đẩy nhanh tốc độ ăn mòn hoặc gây chập cháy.
Gạo hút ẩm không khí, không hút được nước đọng trong khe hẹp
Hạt gạo hút ẩm bề mặt nhờ tinh bột hút nước theo cơ chế thẩm thấu chậm, nhưng chỉ hiệu quả với hơi ẩm khuếch tán trong không khí, không đủ lực hút để kéo nước đã len vào khe cắm SIM, khe loa, đầu nối màn hình hay giữa các lớp mạch. Trong khi đó, nước đọng ở bo mạch vẫn tiếp tục gây oxy hóa các chân linh kiện suốt 24-72 giờ máy nằm trong thùng gạo. Bụi gạo mịn còn có thể lọt qua loa hoặc cổng sạc, mắc kẹt vĩnh viễn bên trong và gây nghẹt âm thanh về sau.
Nhiệt từ máy sấy tóc đẩy hơi nước đi sâu hơn thay vì ra ngoài
Luồng khí nóng từ máy sấy tạo áp suất và chênh lệch nhiệt độ đột ngột tại khu vực bị thổi trực tiếp. Thay vì bốc hơi nước ra khỏi máy, luồng khí này thường đẩy các giọt nước nhỏ len sâu hơn vào khe hở, đồng thời làm nóng cục bộ pin lithium-polymer lên vượt ngưỡng an toàn (thường trên 45°C đã được xem là bất thường). Nhiệt độ cao kết hợp với hơi ẩm còn sót lại chính là điều kiện lý tưởng để phản ứng oxy hóa diễn ra nhanh hơn gấp nhiều lần so với để máy khô tự nhiên ở nhiệt độ phòng.
Nguy cơ đoản mạch tăng lên khi máy vẫn còn nguồn khi sấy
Rất nhiều người sấy máy trong lúc máy vẫn đang bật hoặc vừa tắt chưa lâu, trong khi board mạch vẫn còn tích điện dư ở các tụ điện. Nước là chất dẫn điện khi có lẫn tạp chất, khoáng chất từ mồ hôi tay, nước máy hoặc nước ngọt có gas. Nếu dòng điện dư trong mạch gặp màng nước còn đọng lại, hiện tượng đoản mạch cục bộ có thể xảy ra ngay trong lúc sấy, gây cháy một điểm nhỏ trên bo mạch mà mắt thường không nhìn thấy ngay, chỉ phát hiện được khi mang ra kiểm tra bằng kính lúp hoặc test board.
Cách xử lý tạm thời đúng nguyên tắc trước khi mang đi kiểm tra
Nguyên tắc cơ bản là ngắt nguồn hoàn toàn, không cắm sạc, không bật máy để test, lau khô phần vỏ ngoài bằng khăn mềm, dựng máy nghiêng để nước tự thoát qua khe loa và cổng sạc theo trọng lực, sau đó để nơi khô thoáng ở nhiệt độ phòng. Cách này không làm khô hoàn toàn máy nhưng hạn chế nước lan rộng thêm trong lúc chờ mang đến nơi có máy hút ẩm chân không hoặc máy sấy linh kiện chuyên dụng kiểm soát được nhiệt độ, độ ẩm chính xác, khác hẳn máy sấy tóc gia dụng vốn không có thông số kiểm soát.
Hiểu nhầm thường gặp
Nhiều người tin rằng gạo càng nhiều, ngâm càng lâu thì máy càng khô sâu, nên có thói quen để máy trong gạo cả tuần mới lấy ra. Thực tế, sau khoảng 24 giờ đầu, khả năng hút ẩm bổ sung của gạo giảm gần như bằng không vì hạt gạo đã bão hòa hơi nước, trong khi quá trình oxy hóa bên trong máy vẫn âm thầm tiếp diễn suốt thời gian đó. Để máy quá lâu trong môi trường kín còn tạo điều kiện ẩm mốc, ăn mòn thêm thay vì bảo vệ máy như nhiều người vẫn nghĩ.
Xem thêm
Tham khảo tổng hợp các bài viết về chủ đề vào nước và ẩm tại Vào nước & ẩm: tổng hợp bài viết, và đọc thêm hướng dẫn các bước xử lý đúng cách ngay sau khi điện thoại vào nước trong bài Điện thoại vào nước phải làm gì: các bước xử lý đúng cách. Để tra cứu thông tin gốc, có thể xem thêm tại trang chính thức của USB Implementers Forum (USB-IF).
