Mục lục bài viết
Đang lướt web bằng điện thoại thì màn hình bất ngờ bật cảnh báo đỏ chói: “Thiết bị của bạn đã nhiễm 5 virus nguy hiểm”, kèm tiếng chuông báo động và một số hotline “hỗ trợ kỹ thuật” để gọi ngay. Đây là kịch bản lừa đảo giả danh nhân viên kỹ thuật (tech support scam) khai thác nỗi lo mất dữ liệu, gần như không liên quan gì đến tình trạng thực tế của máy.
Popup giả xuất hiện từ đâu
Phần lớn popup dạng này không đến từ ứng dụng đã cài mà từ mã quảng cáo độc hại (malvertising) nhúng trong trang web lậu, trang xem phim hoặc banner quảng cáo trên trang tin không kiểm soát nội dung. Một đoạn JavaScript tự động mở tab mới liên tục, phát âm thanh cảnh báo và hiển thị giao diện giả mạo Google hoặc nhà sản xuất thiết bị. Vì chạy trong trình duyệt, nó không cần quyền cài đặt gì cũng chiếm được toàn bộ màn hình.
Vì sao điện thoại dễ mắc bẫy hơn máy tính
Trên máy tính, người dùng có thể mở Task Manager để đóng tiến trình trình duyệt ngay lập tức. Trên điện thoại, thao tác đóng ứng dụng qua nút đa nhiệm đôi khi bị popup chặn bằng chế độ toàn màn hình khiến nút Back không phản hồi. Màn hình nhỏ cũng khiến người dùng khó phân biệt đâu là cảnh báo hệ thống thật, đâu là hình ảnh giả vẽ lại y hệt bằng HTML/CSS ngay trong trang web.
Chuỗi hành động sau khi nạn nhân gọi vào số hotline
Kẻ lừa đảo đóng vai kỹ thuật viên, yêu cầu nạn nhân đọc mã kích hoạt hoặc cài ứng dụng điều khiển từ xa như AnyDesk, TeamViewer, hoặc ứng dụng tự đóng gói mang tên “công cụ diệt virus”. Khi có quyền điều khiển màn hình, họ dẫn dắt nạn nhân mở ứng dụng ngân hàng, đọc mã OTP dưới danh nghĩa “xác minh gói bảo mật”, hoặc yêu cầu thanh toán phí xử lý qua thẻ cào, chuyển khoản tới tài khoản cá nhân không mang tên công ty nào.
Cách thoát popup mà không sập bẫy thêm lần nữa
Tuyệt đối không bấm vào bất kỳ nút nào trong popup, kể cả nút trông giống dấu X hoặc chữ “Đóng”, vì cả vùng đó có thể là lớp phủ dẫn đến trang cài phần mềm độc hại. Cách an toàn là dùng nút Home hoặc vuốt lên để về màn hình chính, sau đó vào phần đa nhiệm và vuốt tắt hẳn trình duyệt. Nếu popup tự mở lại ngay khi bật trình duyệt, cần vào lịch sử duyệt web xoá phiên gần nhất trước khi mở lại.
Chặn popup dạng này tái diễn
Trong cài đặt trình duyệt di động, mục quản lý trang web có tùy chọn chặn popup và chặn chuyển hướng tự động, nên bật cả hai. Với Chrome trên Android, kiểm tra thêm mục Thông báo trong cài đặt hệ thống xem có trang web lạ nào được cấp quyền gửi thông báo hay không, vì một số biến thể lợi dụng quyền này để đẩy cảnh báo giả kể cả khi không mở trình duyệt. Gỡ quyền của mọi trang web không nhận ra sẽ loại bỏ nguồn phát tán.
Hiểu nhầm thường gặp
“Popup cảnh báo virus xuất hiện tức là điện thoại chắc chắn đã bị nhiễm mã độc thật.” Đa số trường hợp đây chỉ là một trang web hiển thị hình ảnh dọa dẫm, không hề quét hay phát hiện gì trên thiết bị. Trình duyệt di động không có quyền truy cập hệ thống tệp để kiểm tra virus, nên popup nào tự xưng “đã quét và tìm thấy virus” đều là dàn dựng nhằm gây hoảng loạn.
Xem thêm
Bài viết này nằm trong nhóm chủ đề Phòng chống lừa đảo & mã độc: tổng hợp bài viết. Xem thêm Link rút gọn và link giả mạo thương hiệu: cách kiểm tra an toàn trước khi bấm. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ Android chính thức của Google.
Zalo
