Mục lục bài viết
Bật hết các tính năng khử ồn trước khi quay ngoài trời, không ít người vẫn thất vọng khi xem lại video vì tiếng gió ù ù nuốt chửng giọng nói như thể chưa bật gì. Vấn đề không nằm ở việc thuật toán khử ồn kém, mà ở chỗ gió tạo ra một dạng nhiễu khác hẳn về bản chất vật lý so với những gì công cụ khử ồn thông thường được thiết kế để xử lý.
Tiếng gió không phải âm thanh mà là nhiễu áp suất trực tiếp
Tiếng ồn giao thông hay tiếng nói chuyện xung quanh là sóng âm thực sự lan truyền trong không khí rồi tác động lên màng micro. Gió thì khác: luồng khí thổi trực tiếp vào lỗ micro tạo ra biến động áp suất hỗn loạn (turbulence) ngay tại màng ngăn, không phải sóng âm có tần số ổn định. Vì bản chất vật lý khác nhau, các thuật toán khử ồn dựa trên nhận diện đặc trưng phổ tần của tiếng ồn thông thường gần như vô hiệu trước dạng nhiễu này.
Vì sao tiếng gió tập trung ở dải tần thấp, dễ che lấp giọng nói
Nhiễu turbulence do gió gây ra tập trung năng lượng cực lớn ở dải tần rất thấp, thường dưới 200 Hz, đúng vào vùng chứa tần số cơ bản của giọng nói con người. Vì cùng nằm chung dải tần, thuật toán không thể đơn giản cắt bỏ dải tần thấp để loại gió vì sẽ cắt luôn phần lõi giọng nói, khiến giọng nghe mỏng và thiếu tự nhiên. Đây là điểm khác biệt căn bản so với khử tiếng ồn nền thông thường vốn trải đều trên nhiều dải tần và dễ tách hơn.
Micro chống gió vật lý xử lý tại nguồn tốt hơn xử lý phần mềm
Một số điện thoại thiết kế lưới lọc gió (wind mesh) hoặc lỗ micro có cấu trúc khí động học đặc biệt để giảm luồng khí trực tiếp tác động vào màng micro trước khi tín hiệu được thu. Giải pháp phần cứng này hiệu quả hơn xử lý phần mềm vì ngăn nhiễu ngay từ đầu, trong khi phần mềm chỉ có thể cố gắng khôi phục tín hiệu đã bị nhiễu chồng lấn, gần như không thể tách sạch hoàn toàn khi gió đã lọt vào và trộn lẫn với giọng nói ở cùng dải tần.
Chế độ giảm tiếng gió trên phần mềm hoạt động ra sao
Chế độ “giảm ồn gió” trên nhiều ứng dụng quay video dùng thuật toán phát hiện đặc trưng đặc biệt của turbulence: biên độ tăng đột ngột không đều, thiếu cấu trúc họa âm rõ ràng như giọng nói. Khi phát hiện, thuật toán giảm mạnh gain ở dải tần thấp trong đúng những khoảnh khắc gió giật, thay vì giảm liên tục toàn bộ đoạn ghi. Cách này giữ được giọng nói tốt hơn nhưng vẫn để lọt một phần tiếng gió khi cường độ gió vượt ngưỡng xử lý của thuật toán.
Cách hạn chế thực tế khi quay ngoài trời có gió
Che chắn vật lý bằng cách đứng quay lưng lại hướng gió, dùng tay hoặc vật cản chắn trước lỗ micro (không bịt kín hoàn toàn), hoặc dùng micro rời có lồng chống gió (windscreen) gắn ngoài đều hiệu quả hơn nhiều so với chỉ trông chờ vào thuật toán phần mềm. Ngoài ra, giữ khoảng cách gần giữa miệng và micro giúp tỷ lệ tín hiệu giọng nói trên nhiễu gió cao hơn, giúp thuật toán xử lý sau đó có nhiều dữ liệu sạch hơn để làm việc.
Hiểu nhầm thường gặp
“Bật khử ồn tối đa sẽ loại sạch tiếng gió như loại tiếng ồn thông thường.” Vì tiếng gió là nhiễu áp suất trực tiếp lên màng micro, không phải sóng âm truyền tới như tiếng ồn thường, các thuật toán khử ồn tiêu chuẩn dựa trên nhận diện tần số chỉ giảm được một phần, không thể loại sạch, đặc biệt khi gió giật mạnh và liên tục.
Xem thêm
Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Micro & khử ồn: tổng hợp bài viết. Xem thêm Ghi âm giọng nói rõ trong môi trường ồn: mẹo dùng đúng vị trí micro.
Zalo
