Mục lục bài viết
Âm thanh không gian trên tai nghe cao cấp ngày nay thường đi kèm tính năng head tracking, tức là theo dõi chuyển động đầu người nghe theo thời gian thực để điều chỉnh vị trí âm thanh tương ứng. Đây là một bước tiến khác hẳn về bản chất so với âm thanh không gian tĩnh phát qua loa ngoài hoặc tai nghe thường, dù cả hai đều được gọi chung là “spatial audio” trên thông số quảng cáo.
Âm thanh không gian tĩnh mô phỏng vị trí cố định trong không gian ảo
Với loa ngoài hoặc tai nghe không có head tracking, hiệu ứng không gian được tạo ra bằng cách xử lý tín hiệu để mô phỏng các nguồn âm đặt ở vị trí cố định xung quanh người nghe, ví dụ tiếng máy bay bay từ trái sang phải. Vị trí ảo này được tính toán dựa trên giả định đầu người nghe đứng yên và hướng thẳng về phía màn hình hoặc thiết bị phát. Nếu người nghe quay đầu sang bên, cảm giác không gian không thay đổi theo, tức là nguồn âm ảo vẫn “dính” theo hướng ban đầu chứ không cố định trong không gian thực.
Head tracking cập nhật âm thanh theo từng chuyển động đầu
Tai nghe có head tracking dùng cảm biến con quay hồi chuyển (gyroscope) và gia tốc kế tích hợp ngay trong thân tai nghe để đo góc xoay đầu người dùng liên tục, thường vài chục lần mỗi giây. Dữ liệu này được gửi về để tính lại vị trí tương đối của các nguồn âm ảo so với hướng nhìn mới, sao cho khi người nghe quay đầu sang trái, âm thanh vốn phát từ phía trước vẫn giữ đúng vị trí không gian thực, nghe như đang lệch sang phải tai thay vì di chuyển theo đầu.
Độ trễ xử lý quyết định cảm giác chân thực
Yếu tố kỹ thuật quan trọng nhất của head tracking là độ trễ giữa lúc đầu xoay và lúc âm thanh cập nhật theo, gọi là motion-to-sound latency. Nếu độ trễ này quá lớn, dù chỉ vài chục mili giây, não bộ vẫn cảm nhận được sự lệch pha giữa chuyển động và âm thanh, gây cảm giác khó chịu hoặc mất tính chân thực của hiệu ứng không gian. Đây là lý do không phải tai nghe nào gắn mác hỗ trợ head tracking cũng mang lại trải nghiệm tốt như nhau, chất lượng cảm biến và tốc độ xử lý tín hiệu quyết định phần lớn sự khác biệt.
Vì sao loa ngoài không thể áp dụng head tracking theo cùng cách
Head tracking cần cảm biến gắn trực tiếp trên đầu người nghe để đo chính xác góc xoay, điều mà loa ngoài đặt cố định trên bàn hoàn toàn không có được. Một số hệ thống loa cao cấp thử dùng camera để theo dõi vị trí đầu người nghe trong phòng, nhưng độ chính xác và độ trễ kém xa cảm biến gắn trực tiếp trên tai nghe, nên hiệu ứng không gian cá nhân hóa gần như chỉ thực sự phát huy tác dụng trên tai nghe chứ chưa phổ biến ở loa ngoài dùng trong gia đình hay trên điện thoại.
Hiểu nhầm thường gặp
“Cứ tai nghe nào ghi hỗ trợ âm thanh không gian là có head tracking như nhau” Nhiều tai nghe chỉ hỗ trợ âm thanh không gian tĩnh, xử lý tín hiệu mô phỏng vị trí cố định mà không có cảm biến theo dõi chuyển động đầu, khác hẳn về trải nghiệm so với dòng tai nghe cao cấp có head tracking thực sự cập nhật theo từng cử động.
Xem thêm
Chủ đề này được xếp trong nhóm Loa ngoài & âm thanh không gian: tổng hợp bài viết. Xem thêm Dolby Atmos trên điện thoại là gì, có cần loa hay tai nghe đặc biệt để nghe được hiệu ứng.
Zalo
