Mục lục bài viết
Nhiều người tắt hẳn mục GPS trong Cài đặt vì nghĩ sẽ tiết kiệm pin, nhưng mở bản đồ vẫn thấy máy chỉ ra vị trí tương đối đúng khu vực mình đang đứng. Đó là vì điện thoại còn hai cách định vị khác không phụ thuộc vệ tinh: dò điểm phát Wi-Fi xung quanh và tính toán dựa trên trạm phát sóng di động. Hai cơ chế này khác GPS về bản chất, kéo theo độ chính xác và tốc độ phản hồi cũng khác.
Định vị qua Wi-Fi dựa vào cơ sở dữ liệu, không phải kết nối mạng
Khi bật dịch vụ vị trí nhưng tắt GPS, điện thoại vẫn quét tên và địa chỉ MAC của các bộ phát Wi-Fi lân cận, kể cả khi không kết nối vào mạng nào. Danh sách này được gửi lên máy chủ của Google hoặc Apple để đối chiếu với cơ sở dữ liệu toạ độ các điểm phát đã ghi nhận từ trước, chủ yếu qua xe quét bản đồ và qua hàng tỷ điện thoại từng đi ngang qua. Độ chính xác vì vậy phụ thuộc vào mật độ điểm phát Wi-Fi đã lập bản đồ, không liên quan việc máy có đang dùng Wi-Fi để lên mạng hay không.
Định vị qua trạm phát sóng dựa trên khoảng cách ước lượng
Song song đó, modem còn ghi nhận mã nhận diện các trạm BTS gần đó cùng cường độ tín hiệu tới từng trạm. Hệ thống ước lượng khoảng cách dựa trên độ suy hao tín hiệu, rồi tính giao điểm tương đối giữa các vùng phủ. Cách này thô hơn nhiều so với đo thời gian tín hiệu vệ tinh, vì bán kính phủ sóng một trạm có thể từ vài trăm mét ở nội thành đến vài chục ki lô mét ở vùng núi.
Sai số thực tế chênh lệch rất lớn giữa hai kiểu này
Ở khu đông dân cư, mật độ điểm phát Wi-Fi dày đặc giúp định vị qua Wi-Fi đạt sai số phổ biến vài chục mét, có lúc gần bằng GPS. Ngược lại, định vị qua trạm phát sóng ở vùng ít trạm có thể lệch hàng trăm mét đến vài ki lô mét, chỉ đủ xác định khu vực chứ không thể dẫn đường rẽ từng ngã tư.
Vì sao cách này cho vị trí gần như ngay lập tức
GPS vệ tinh cần thời gian thu tín hiệu và giải mã dữ liệu quỹ đạo, có thể mất từ vài giây đến cả phút nếu máy chưa định vị lâu ngày. Tra cứu vị trí qua Wi-Fi và trạm phát sóng chỉ là một lượt gửi nhận dữ liệu qua mạng, thường trả kết quả trong chưa đầy một giây vì không phải chờ tín hiệu vật lý. Đây cũng chính là dữ liệu mà A-GPS dùng để hỗ trợ khóa vệ tinh nhanh hơn khi bật GPS trở lại.
Khi nào bắt buộc phải bật GPS thật
Với nhu cầu chỉ xem mình đang ở quận nào, hoặc tìm quán ăn gần đó, định vị qua Wi-Fi và trạm phát sóng là đủ dùng và tiết kiệm pin hơn. Nhưng với tác vụ cần độ chính xác từng mét như dẫn đường ô tô, chạy bộ đo quãng đường, hay chia sẻ vị trí thời gian thực, bắt buộc phải bật GPS để có toạ độ đủ tin cậy.
Hiểu nhầm thường gặp
“Tắt GPS trong Cài đặt là tắt hoàn toàn khả năng định vị của máy.” Thực tế công tắc đó chỉ tắt việc thu tín hiệu vệ tinh. Nếu dịch vụ vị trí tổng thể vẫn bật, máy vẫn có thể xác định vị trí tương đối qua Wi-Fi và trạm phát sóng, chỉ là độ chính xác kém hơn nhiều so với khi GPS hoạt động.
Xem thêm
Nội dung này thuộc cụm bài Định vị GPS: tổng hợp bài viết. Xem thêm A-GPS là gì, vì sao định vị lần đầu mở máy chậm hơn các lần sau. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
