Mục lục bài viết
Ở nhiều tuyến xe buýt và tàu điện hiện nay, hành khách có thể chạm thẳng điện thoại vào đầu đọc cổng soát vé thay vì mua thẻ vé giấy hoặc thẻ nhựa riêng. Cách vận hành phía sau lớp chạm này lại chia thành hai mô hình khác nhau, và cơ chế xử lý trên điện thoại cũng không giống hoàn toàn với một chiếc thẻ vé vật lý truyền thống.
Hai mô hình open-loop và closed-loop
Mô hình open-loop cho phép hành khách chạm thẳng thẻ ngân hàng hoặc ví điện tử như Apple Pay, Google Pay vào cổng soát vé, hệ thống giao thông trừ tiền trực tiếp qua tài khoản ngân hàng liên kết giống một giao dịch thanh toán thông thường. Mô hình closed-loop dùng thẻ vé riêng của đơn vị vận hành, nạp tiền trước vào thẻ hoặc vào thẻ ảo lưu trong ví điện tử, tách biệt hoàn toàn với tài khoản ngân hàng cá nhân.
Express Transit cho phép chạm mà không cần mở khóa máy
Với thẻ giao thông được thiết lập ở chế độ ưu tiên như Express Transit trên iPhone hoặc thẻ giao thông mặc định trên Android, người dùng có thể chạm qua cổng soát vé mà không cần Face ID, vân tay hay mở khóa màn hình, khác hẳn với thanh toán mua sắm thông thường luôn đòi xác thực mỗi lần chạm. Cơ chế này được thiết kế riêng để tránh tình trạng ùn ứ tại cổng soát vé giờ cao điểm, đổi lại hạn mức giao dịch và phạm vi sử dụng bị giới hạn chặt trong hệ thống giao thông đã đăng ký.
Cơ chế trừ tiền có độ trễ với thẻ ngân hàng mở vòng
Khi dùng thẻ ngân hàng theo mô hình open-loop, hệ thống giao thông thường không trừ tiền ngay tại thời điểm chạm mà gom nhiều lượt di chuyển trong ngày lại, tính theo biểu giá tối ưu như vé ngày hoặc vé theo chặng rồi trừ một lần vào cuối chu kỳ đối soát. Đây là lý do đôi khi chạm xong không thấy trừ tiền ngay, khác với quẹt thẻ vé nạp sẵn tiền là trừ tức thời từng lượt.
Thẻ vé vật lý dùng chip thụ động, điện thoại dùng chip chủ động có nguồn điện
Thẻ vé nhựa truyền thống chứa chip NFC thụ động không có pin riêng, lấy năng lượng từ chính từ trường phát ra từ đầu đọc để hoạt động trong tích tắc chạm. Điện thoại dùng chip bảo mật chủ động có nguồn điện từ pin máy, cho phép xử lý thêm bước xác thực và mã hóa động phức tạp hơn, nhưng phụ thuộc vào việc máy còn đủ năng lượng duy trì chip hoạt động.
Rủi ro khi pin điện thoại yếu lúc qua cổng soát vé
Vì chip bảo mật trên điện thoại cần nguồn điện để phản hồi đầu đọc, một số máy khi pin xuống quá thấp sẽ tự ngắt tính năng thanh toán chạm dù màn hình vẫn hiển thị được vài phút, khiến hành khách chạm nhiều lần không qua được cổng. Thẻ vé vật lý không gặp tình huống này vì không phụ thuộc nguồn điện nội bộ.
Hiểu nhầm thường gặp
“Chạm điện thoại qua cổng soát vé giống hệt thanh toán mua hàng bằng NFC” Với thẻ giao thông ưu tiên, hệ thống cho phép chạm mà không cần mở khóa máy hay xác thực sinh trắc học, khác với giao dịch mua sắm thông thường luôn yêu cầu xác thực mỗi lần chạm.
Xem thêm
Chủ đề này được xếp trong nhóm NFC & thanh toán chạm: tổng hợp bài viết. Xem thêm Thẻ NFC (name card điện tử, thẻ khách sạn) hoạt động thế nào, điện thoại đọc được loại nào. Để tra cứu thông tin gốc, có thể xem thêm tại trang hỗ trợ chính thức của Apple.
Zalo
