Mục lục bài viết
Chụp đêm bằng điện thoại đòi hỏi thời gian phơi sáng dài hơn nhiều lần so với ban ngày, trong khi tay cầm máy luôn có rung động nhỏ không thể loại bỏ hoàn toàn. Vì sao ảnh chụp đêm cầm tay ngày nay vẫn sắc nét, dù về mặt vật lý một khung phơi sáng nhiều giây cầm tay lẽ ra phải nhoè hoàn toàn?
Vì sao phơi sáng dài khuếch đại ảnh hưởng của rung tay
Mức nhoè do rung tỷ lệ thuận với thời gian màn trập mở và quãng đường dịch chuyển của máy trong khoảng thời gian đó. Với tốc độ 1/125 giây, rung tay biên độ nhỏ gần như không kịp gây ảnh hưởng. Nhưng khi thiếu sáng buộc máy kéo tốc độ xuống 1/4 giây hoặc vài giây để thu đủ sáng, cùng biên độ rung đó dịch chuyển điểm ảnh trên cảm biến một quãng đường đủ lớn để tạo vệt nhoè rõ rệt.
OIS bù được gì và giới hạn ở đâu
Ổn định hình ảnh quang học (OIS) dùng con quay hồi chuyển phát hiện rung, rồi dịch chuyển cụm thấu kính hoặc module cảm biến ngược hướng rung theo thời gian thực. Cơ chế này hiệu quả với rung tần số cao, biên độ nhỏ — kiểu rung tự nhiên khi cầm máy — nhưng phạm vi dịch chuyển vật lý bị giới hạn bởi không gian trong module, thường chỉ bù được góc lệch nhỏ. Vượt ngưỡng phơi sáng nhất định, rung tích luỹ vượt phạm vi bù cơ học của OIS.
Giải pháp: nhiều khung ngắn thay vì một khung dài
Thay vì mở màn trập liên tục nhiều giây, chế độ chụp đêm hiện đại chia nhỏ thành hàng chục khung tốc độ ngắn hơn, đủ ngắn để OIS bù rung hiệu quả. Tổng lượng sáng thu được cộng dồn qua chồng ghép (stacking) các khung, thay vì dựa vào một lần phơi sáng dài. Đây là lý do chụp đêm thường mất vài giây xử lý sau khi bấm — máy đang chụp và ghép nhiều khung phía sau.
Thuật toán căn chỉnh khung xử lý phần rung còn sót
Dù OIS đã giảm nhoè trong từng khung, vị trí khung vẫn xê dịch nhẹ giữa các lần chụp do rung tổng thể. Thuật toán căn chỉnh ảnh dùng điểm đặc trưng chung (feature matching) hoặc luồng quang học (optical flow) để xác định độ lệch giữa các khung, rồi dịch chuyển lại cho khớp trước khi chồng ghép trung bình. Khung lệch quá nhiều hoặc nhoè nặng bị loại khỏi quá trình ghép thay vì cố sửa.
Giới hạn: bù rung máy khác bù chuyển động chủ thể
Toàn bộ cơ chế trên xử lý rung của chính máy, không xử lý chuyển động của vật thể trong khung. Nếu chủ thể di chuyển lúc chụp nhiều khung, các khung ghi chủ thể ở vị trí khác nhau, thuật toán căn chỉnh theo nền tĩnh khiến vùng chủ thể động bị mờ hoặc lộ bóng chồng lấp — giới hạn cố hữu của kỹ thuật multi-frame, không phải lỗi phần cứng.
Hiểu nhầm thường gặp
“Máy có OIS thì chụp đêm phơi sáng bao lâu cũng nét vì chống rung đã lo hết.” OIS chỉ bù biên độ rung nhỏ trong phạm vi dịch chuyển cơ học giới hạn. Ảnh đêm nét chủ yếu nhờ chia nhỏ thành nhiều khung ngắn rồi ghép lại bằng phần mềm, không phải nhờ OIS giữ được một khung phơi sáng dài đứng yên tuyệt đối.
Xem thêm
Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Chụp thiếu sáng & chân dung: tổng hợp bài viết. Xem thêm Chế độ chụp đêm (Night Mode) trên điện thoại hoạt động thế nào.
Zalo
