Mục lục bài viết
Một vết nứt nhỏ xuất hiện ở góc kính cường lực sau va chạm nhẹ thường bị nhiều người bỏ qua vì cảm ứng và hiển thị vẫn hoạt động bình thường. Nhưng bản chất vật lý của kính đã qua cường hóa hóa học khiến vết nứt này không đứng yên như trên kính thường, mà có xu hướng âm thầm lan rộng theo thời gian dưới tác động của nhiệt độ và lực cơ học nhỏ hàng ngày, đến lúc kính vỡ vụn đột ngột thì đã quá muộn để xử lý gọn gàng.
Cấu trúc ứng suất bên trong kính cường hóa khác kính thường
Kính cường lực sau quá trình cường hóa hóa học có một lớp nén ứng suất chặt ở bề mặt ngoài và lớp kéo giãn (core tension) nằm sâu bên trong lõi kính để cân bằng lực. Chính cấu trúc hai lớp đối nghịch này tạo nên độ cứng và khả năng chống trầy vượt trội so với kính chưa qua xử lý, nhưng cũng là lý do khiến kính cường lực có xu hướng vỡ đột ngột thành nhiều mảnh nhỏ khi lớp nén bề mặt bị phá vỡ, tương tự cách kính cường lực trên ô tô vỡ vụn thay vì nứt thành mảng lớn như kính thường.
Cơ chế lan vết nứt theo thời gian
Một vết nứt nhỏ ở góc kính tạo ra điểm tập trung ứng suất (stress concentration point), nơi lực tác động dù nhỏ cũng bị khuếch đại gấp nhiều lần so với vùng kính nguyên vẹn xung quanh. Dưới tác động lặp lại của giãn nở nhiệt khi máy nóng lên trong túi quần hoặc khi sạc, cộng với lực uốn cong cực nhỏ mỗi lần cầm nắm, đường nứt có xu hướng tiến sâu dần theo hướng ranh giới giữa lớp nén bề mặt và lớp kéo giãn bên trong, nơi vốn đã tồn tại ứng suất dư từ quá trình cường hóa.
Vì sao vết nứt sát cạnh nguy hiểm hơn vết nứt giữa mặt kính
Trong quá trình cường hóa, các cạnh và góc kính thường được xử lý vát cạnh (edge finishing) để giảm ứng suất tập trung tại rìa, nhưng đây vẫn là vùng có mật độ ứng suất dư cao nhất trên toàn tấm kính. Một vết nứt chạm tới cạnh gần như chắc chắn sẽ lan nhanh hơn nhiều so với vết nứt hình thành ở giữa mặt kính và chưa chạm rìa, vì đường lan nứt tại cạnh gặp ít lực cản từ cấu trúc nén xung quanh hơn.
Dấu hiệu cho thấy vết nứt đang tiến triển
Người dùng có thể quan sát bằng cách chụp ảnh cận cảnh vết nứt định kỳ vài ngày một lần và so sánh chiều dài, hoặc dùng ánh sáng đèn pin chiếu nghiêng để thấy rõ đường nứt có phân nhánh thêm hay không. Nếu vết nứt xuất hiện thêm các đường rạn hình mạng nhện toả ra từ điểm gốc, hoặc cảm nhận được gờ nhỏ nhô lên khi vuốt ngón tay qua khu vực đó, đó là dấu hiệu kính đang mất dần khả năng chịu lực và có thể vỡ vụn bất cứ lúc nào dưới một tác động nhỏ.
Khi nào bắt buộc phải thay ngay không nên chờ đợi
Nếu vết nứt đã chạm tới cạnh kính, nằm gần khu vực loa thoại hoặc camera trước, hoặc xuất hiện dấu hiệu phân nhánh, nên thay kính ngay thay vì chờ đến khi vỡ hẳn. Việc trì hoãn không chỉ có nguy cơ mảnh kính vỡ vụn rơi vào khe loa, cổng sạc hoặc gây trầy xước tay khi cầm, mà còn khiến việc bóc kính vỡ khó khăn và rủi ro hơn nhiều so với bóc một tấm kính còn nguyên vẹn hình dạng.
Hiểu nhầm thường gặp
“Vết nứt nhỏ ở góc không ảnh hưởng gì vì phần lớn mặt kính vẫn còn nguyên.” Một vết nứt dù nhỏ vẫn tạo ra điểm yếu tập trung ứng suất khiến kính cường lực mất đi tính đồng nhất của lớp nén bề mặt, và có xu hướng lan rộng dần theo thời gian dưới tác động nhiệt và lực cơ học hàng ngày, khác hẳn với kính thường có thể giữ nguyên vết nứt cục bộ trong thời gian dài.
Xem thêm
Bài viết này nằm trong nhóm chủ đề Kính cường lực & lớp phủ: tổng hợp bài viết. Xem thêm So sánh các thế hệ Gorilla Glass: Victus, Victus 2, Victus Ruby khác nhau thế nào. Thông tin kỹ thuật chi tiết hơn được công bố tại trang chính thức của USB Implementers Forum (USB-IF).
