Tần số lấy mẫu cảm ứng (touch sampling rate) là gì, khác gì tần số quét màn hình

Tần số quét màn hình đo tốc độ hiển thị hình ảnh mới, còn tần số lấy mẫu cảm ứng (touch sampling rate) đo tốc độ cảm biến chạm quét toàn bộ mặt kính để phát hiện ngón tay đang ở đâu. Hai thông số này độc lập với nhau về mặt phần cứng, và việc nhầm lẫn giữa chúng khiến nhiều người hiểu sai vì sao máy 120Hz vẫn có thể “đấu tay” chậm hơn máy khác trong game.

Hai lớp phần cứng tách biệt trên cùng một tấm kính

Tần số quét (refresh rate) do driver hiển thị và tấm nền OLED hoặc LCD đảm nhiệm, tính bằng số lần màn hình vẽ lại hình ảnh mỗi giây. Tần số lấy mẫu cảm ứng do lớp cảm biến điện dung (digitizer) và chip điều khiển cảm ứng đảm nhiệm, tính bằng số lần cảm biến quét toàn bộ lưới điện cực để xác định tọa độ chạm mỗi giây, cũng đo bằng Hz nhưng là mạch hoàn toàn khác, chạy độc lập với chu kỳ hiển thị.

Vì sao thông số này quan trọng với game di động

Trong game nhịp độ nhanh, độ trễ từ lúc ngón tay chạm màn hình đến lúc hệ thống ghi nhận thao tác quyết định cảm giác phản hồi. Cảm ứng lấy mẫu ở 120Hz nghĩa là cảm biến quét vị trí chạm mỗi 8,3ms một lần, trong khi mức 240Hz rút ngắn xuống còn 4,2ms. Với các game bắn súng hoặc đối kháng cần nhắm bắn hoặc ra đòn tức thời, chênh lệch vài mili giây này đủ để tạo cảm giác “ăn thao tác” nhanh hơn rõ rệt, dù tần số quét màn hình ở cả hai máy giống nhau.

Vì sao hai máy cùng 120Hz vẫn khác nhau khi chơi game

Nhiều điện thoại tầm trung ghi 120Hz trên màn hình nhưng cảm ứng chỉ lấy mẫu ở mức 180Hz hoặc 240Hz mặc định, trong khi các máy chơi game chuyên dụng đẩy tần số lấy mẫu cảm ứng lên tới 360Hz, 480Hz hoặc cao hơn khi kích hoạt chế độ game. Đây là lý do hai máy cùng ghi thông số tần số quét màn hình như nhau vẫn cho cảm giác điều khiển khác biệt rõ khi chơi các tựa game tốc độ cao.

Chế độ game thường tăng tần số lấy mẫu tạm thời

Vì cảm biến chạm lấy mẫu liên tục tiêu tốn điện, hầu hết máy không chạy tần số lấy mẫu tối đa suốt thời gian sử dụng thông thường. Khi bật chế độ game (game mode), hệ thống mới đẩy tần số lấy mẫu cảm ứng lên mức cao nhất mà chip hỗ trợ, đồng thời có thể tắt bớt tác vụ nền để dành tài nguyên xử lý tín hiệu chạm.

Cách nhận biết máy có tần số lấy mẫu cao

Thông số này thường nằm trong phần “Thông số kỹ thuật” hoặc “Cấu hình chi tiết” ghi là “Touch sampling rate” kèm đơn vị Hz, phổ biến trên trang sản phẩm của các dòng máy định vị chơi game. Nếu nhà sản xuất chỉ công bố tần số quét màn hình mà không nhắc tới tần số lấy mẫu cảm ứng, phần lớn trường hợp máy chỉ đạt mức phổ thông khoảng 120Hz đến 180Hz, đủ dùng hàng ngày nhưng chưa tối ưu cho game cạnh tranh.

Hiểu nhầm thường gặp

“Màn hình 120Hz thì cảm ứng cũng tự động 120Hz” không đúng trong đa số trường hợp. Hai thông số do hai mạch độc lập kiểm soát, một máy có thể quét hình ảnh ở 120Hz nhưng cảm biến chạm chỉ lấy mẫu ở 180Hz hoặc ngược lại, tùy theo linh kiện nhà sản xuất lựa chọn cho từng bộ phận.

Xem thêm

Bài viết nằm trong chuỗi nội dung Độ phân giải & tần số quét: tổng hợp bài viết. Xem thêm Tần số quét màn hình (Hz) là gì.